سيد علي اكبر قرشي
280
قاموس قرآن ( فارسي )
فرس و قفل ) مرض بدن است اما مرض گاهى در بدن و گاهى در قلب مىشود و به مكان مخوف مكان سقيم گفته مىشود . در اقرب كلام سقيم و سقيم الصدر نيز آمده است . سقيم : مريض و پريشانحال * ( « فَنَظَرَ نَظْرَةً فِي النُّجُومِ . فَقالَ إِنِّي سَقِيمٌ » ) * صافات : 88 و 89 . * ( « فَنَبَذْناه بِالْعَراءِ وَهُوَ سَقِيمٌ » ) * صافات : 145 . اين كلمه فقط دو بار در قرآن آمده به نظر ميايد مراد از هر دو پريشانحال است . مشروح آن را در حالات ابراهيم عليه السّلام در فصل شكستن بتها گفتهايم . سقى : آب دادن همچنين است سقيا ( راغب ) * ( « وَسَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً » ) * انسان : 21 . * ( « فَقالَ لَهُمْ رَسُولُ الله ناقَةَ الله وَسُقْياها » ) * شمس : 13 . در اقرب و صحاح سقيا را اسم مصدر گفته است . طبرسى آن را حصّهء آب گفته است در قرآن سقى و اسقاء هر دو آمده است مثل * ( « وَأَسْقَيْناكُمْ ماءً فُراتاً » ) * راغب در فرق آن دو گويد : سقى آنست كه مشروب را به شخص بدهى و اسقاء آنست كه در اختيار وى بگذارى تا هرطور خواست ميل كند . اسقاء از سقى ابلغ است زيرا مشروب را در اختيار طرف قرار ميدهى خواه خودش بنوشد يا ديگرى به او بنوشاند . در اقرب سقى و اسقاء را بيك معنى گرفته و هر دو شامل است باينكه با دست آب را به دهان طرف برسانى و يا در اختيار او قرار بدهى . آنگاه از حماسى نقل مىكند : بعضى ميان سقيت و اسقيت فرق گذاشته و گفته است : اسقيته يعنى در اختيار او آشاميدنى گذاشتم هرطور بخواهد بكند . و سقيته يعنى آب را به دهان او رساندم . مجمع هر دو را بيك معنى گرفته و فرق فوق را از ديگران نقل مىكند . تدّبر در آيات قرآن نشان ميدهد كه اسقاء بمعنى گذاشتن آب در اختيار شخص است مثل آيهء گذشته و * ( « فَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَسْقَيْناكُمُوه . . . » ) * حجر : 22 . * ( « نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِها . . . » ) * مؤمنون : 21 . * ( « وَنُسْقِيَه مِمَّا خَلَقْنا أَنْعاماً وَأَناسِيَّ كَثِيراً » ) * فرقان : 49 .