[ مسجد ضرار ] قبا دهى است در دو ميلى مدينه كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله در هجرت به آنجا وارد شد و در آنجا مسجدى ساخت و آن اوّلين مسجديست كه در اسلام ساخته شد و آن را احترام بخصوصى است * ( « لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ أَوَّلِ يَوْمٍ . . . » ) * اين مسجد منتسب به بنى عمرو بن عوف است كه در قبا ساكن بودند . جماعتى از منافقان از بنى غنم بن عوف بر آنها حسد برده در كنار مسجد قبا مسجدى ساختند و چون از آن فارغ شدند پيش حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله آمده گفتند : يا رسول اللَّه مسجدى ساخته‌ايم براى ناتوانها و اهل حاجت كه نمىتوانند به مسجد قبا بروند و نيز ميخواهيم در فصل سرما و باران از آن استفاده كنيم ، دوست داريم كه تشريف آورده در آن نماز بخوانيد و از خدا بركت بخواهيد ( نماز خواندن آنحضرت دليل رسميّت آن در مقابل مسجد قبا بود ) حضرت در آنموقع مشغول مقدمات سفر تبوك بود فرمود : الآن در پاى سفرم اگر بر گشتيم انشاء اللَّه آمده و براى شما نماز ميخوانيم . و ضمنا ابو عامر راهب كه از دشمنان آنحضرت و از دشمنان اسلام بود باهل آنمسجد نامه نوشت كه : آماده شويد و مسجدى بسازيد من پيش قيصر روم ميروم با لشكرى وارد مدينه شده و محمد صلى اللَّه عليه و آله را از مدينه خارج ميكنيم . منافقان در انتظار ورود ابو عامر بودند و ميخواستند از آنمسجد استفاده كنند لذا قرآن آن مسجد را مسجد ضرار خواند مسجديكه به ضرر اسلام و براى كفر و ايجاد تفرقه و كمينگاه دشمن اسلام ساخته شده بود . رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله چون از تبوك برگشت آيات وحى ماجرى را خبر داد و حضرتش را از رفتن و نماز خواندن در آن نهى كرد و مسجد قبا را ستود . آنحضرت به چند نفر دستور داد رفته آنمسجد را ويران كرده و محلش را مزبله نمودند اينك آيات : * ( « وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً ) *