* ( أَحَداً إِلَّا الله » ) * . زيغ : انحراف از حق . راغب ميگويد : الميل عن الاستقامة . طبرسى و ابن اثير و صحاح و قاموس آن را مطلق ميل گفته‌اند . ولى در قرآن همواره در ميل مخصوص كه ميل از حق باشد به كار رفته است على هذا قول راغب اصح است در نهج البلاغه نيز موارد آن انحراف از حق است رجوع شود به خطبهء 89 - 120 - 149 - 154 حكمت 31 * ( « فَأَمَّا الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُونَ ما تَشابَه مِنْه . . . » ) * آل عمران : 7 . آنان كه در قلوبشان انحرافى است بمتشابه آن ميچسبند . ملاحظه مىشود كه زيغ در انحراف دل از حق به كار رفته است هكذا * ( « رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا . . . » ) * آل عمران : 8 . ازاغه منحرف كردن است قيد * ( « هَدَيْتَنا » ) * معنى واقعى زيغ را بهتر روشن مىكند . هكذا آيهء * ( « فَلَمَّا زاغُوا أَزاغَ الله قُلُوبَهُمْ . . . » ) * صفّ : 5 . و در آيهء * ( « وَمَنْ يَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ أَمْرِنا نُذِقْه مِنْ عَذابِ السَّعِيرِ » ) * زيغ از دستور خدا همان انحراف قلب است كه باعث نافرمانى مىشود . در عدّه‌اى از آيات نسبت زيغ به چشم داده شده و آن همان انحراف و اشتباه چشم است كه واقع را در صورت ديگر به بيند . * ( « ما زاغَ الْبَصَرُ وَما طَغى » ) * نجم : 17 . چشم آنحضرت منحرف نشد آنچه ديد واقعيت بود ما قبل آيه دربارهء ديدن جبرئيل است * ( « ما كَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأى ) * . . . * ( وَلَقَدْ رَآه نَزْلَةً أُخْرى ) * » ما بعد آيه چنين است * ( « لَقَدْ رَأى مِنْ آياتِ رَبِّه الْكُبْرى » ) * در وسط اينها آمده * ( « ما زاغَ الْبَصَرُ وَما طَغى » ) * . * ( « وَإِذْ زاغَتِ الأَبْصارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ . . . » ) * احزاب : 10 . * ( « أَتَّخَذْناهُمْ سِخْرِيًّا أَمْ زاغَتْ عَنْهُمُ الأَبْصارُ » ) * ص : 63 . در جنگ احزاب مسلمانان بسيار وحشت گرفتند كه فرمايد : چشمها منحرف شد و دلها بحنجره ها رسيد . گوئى چشمها بقدرى خيره شده بودند كه ديد حقيقى از ميان رفته بود مثل شخصى ترسو كه