سيد علي اكبر قرشي

146

قاموس قرآن ( فارسي )

رُوَيْد * ( « فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً » ) * طارق : 17 . رويد بمعنى قليل است چنان كه طبرسى ، زمخشرى و بيضاوى و ديگران گفته‌اند و آن در آيهء صفت مفعول محذوف است يعنى « امهلهم امهالا رويدا » و آن بتصريح قاموس تصغير « رود » است . [ ارادهء خدا يعنى چه ؟ ] در بسيارى از آيات قرآن از ارادهء خدا سخن رفته نظير * ( « إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناه أَنْ نَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » ) * نحل : 40 . * ( « إِنَّما أَمْرُه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » ) * يس : 82 . * ( « ما ذا أَرادَ الله بِهذا مَثَلًا » ) * بقره : 26 . * ( « وَإِذا أَرادَ الله بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَه » ) * رعد : 11 . و امثال اينها . اراده در بشر چنان كه ميدانيم توأم با انقلاب و شوق و تغيير فكر و غيره است ولى خداوند ثابت و لا يتغير است و حتما ارادهء خدا مثل ارادهء بشر نيست تعالى اللَّه عن ذلك علوّا كبيرا . در اين صورت اينكه ميگوئيم . خدا اراده فرمود . خدا مريد است يعنى چه ؟ تدبر در آيات قرآن نشان ميدهد كه ارادهء خدا بمعنى حكم و دستور خداست و حكم و اراده هر دو يكى هستند مثلا * ( « وَإِذا أَرادَ الله بِقَوْمٍ سُوْءاً فَلا مَرَدَّ لَه » ) * رعد : 11 . روشن مىكند كه اراده همان دستور و حكم است كه توأم با وقوع خارجى است و اگر مثل اراده و فكر بشرى بود * ( « فَلا مَرَدَّ » ) * صحيح نبود بلكه لازم بود گفته شود « اذا اوصل اللَّه سوءا بقوم فلا مردّ له » ايضا آيهء * ( « فَأَرادَ رَبُّكَ أَنْ يَبْلُغا أَشُدَّهُما وَيَسْتَخْرِجا كَنزَهُما » ) * كهف : 82 . كه ارادهء خدا همان دستور به آن عالم بود كه ديوار را مرمّت كرد . دو آيهء زير * ( « إِنَّما قَوْلُنا لِشَيْءٍ إِذا أَرَدْناه أَنْ نَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » ) * نحل : 40 . * ( « إِنَّما أَمْرُه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » ) * يس : 82 . نشان ميدهد كه ارادهء خدا سابق بر امر خداست ولى بايد گفت : كه اين اعتبارى است و گرنه قول و امر و اراده هر سه يكى است . راغب در مفردات گفته : اراده