سيد علي اكبر قرشي

135

قاموس قرآن ( فارسي )

از امر تو است . اين جمله روح را از جبرئيل جدا مىكند مشروط بر آنكه مراد از آن همان ملك باشد كه در آيات فوق است . در سفينة البحار مادهء « خلق » از على عليه السّلام دربارهء حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله نقل كرده « و لقد قرن اللَّه به من لدن كان فطيما اعظم ملك من ملائكته يسلك به طريق المكارم و محاسن اخلاق العالم ليله و نهاره » اين حديث مطابق آنست كه از قمى نقل شد : روح با رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله بود . . . اين احتمال هم هست كه مراد از روح در اين آيات يك عقل كلى و وسيعى باشد كه عقول بشر و غريزه هاى جانداران و احساس نباتات از شعبه هاى آن است زيرا خداوند متعال بوسيلهء ملائكه و عقول انسانها و غريزهء جانداران اين جهان را بسوى كمال سوق ميدهد و همان عقل است كه در صعود و نزول و قيام در مقابل حق با ملائكه توأم مىباشد ( و اللَّه العالم ) اولين روايت كتاب اصول كافى دربارهء عقل است كه آن را مستقل و مجزّا نشان ميدهد در همان روايت آمده : چون خدا عقل را آفريد آن را گويا كرد سپس فرمود : رو كن . رو كرد . فرمود برگرد . برگشت آنگاه فرمود قسم بعزّت و جلال خودم خلقى كه از تو به من محبوبتر باشد نيافريده‌ام و تو را جز در كسى كه دوست ميدارم كامل نكرده‌ام . بدان فقط تو را امر و تو را نهى ميكنم و فقط تو را عذاب كرده و تو را ثواب مىدهم . روح مستقل آياتيكه در زير نقل مىشود قابل دقت است * ( « ثُمَّ سَوَّاه وَنَفَخَ فِيه مِنْ رُوحِه . . . » ) * سجده : 9 . * ( « فَإِذا سَوَّيْتُه وَنَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَه ساجِدِينَ » ) * حجر : 29 - ص : 72 * ( « وَالَّتِي أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيها مِنْ رُوحِنا » ) * انبياء : 91 . * ( « أَحْصَنَتْ فَرْجَها فَنَفَخْنا فِيه مِنْ رُوحِنا » ) * تحريم : 12 . همچنين است آيهء * ( « إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ الله وَكَلِمَتُه أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْه . . . » ) * نساء : 171 .