سيد علي اكبر قرشي
126
قاموس قرآن ( فارسي )
متعارف براهبان و صومعه نشينان مسيحيان اطلاق مىشود . طبرسى تصريح مىكند كه آن جمع راهب است مثل راكب و ركبان و فارس و فرسان ولى راغب گفته مفرد و جمع هر دو به كار رود در قرآن مجيد جمع به كار رفته است . * ( « ذلِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَرُهْباناً . . . » ) * مائده : 82 . * ( « اتَّخَذُوا أَحْبارَهُمْ وَرُهْبانَهُمْ أَرْباباً مِنْ دُونِ الله » ) * توبه : 31 . قسّيس و حبر علماى مسيحى ، و راهب دير نشينان آنهاست . * ( « وَرَهْبانِيَّةً ابْتَدَعُوها ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ إِلَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ الله فَما رَعَوْها حَقَّ رِعايَتِها » حديد : 27 . رهبانية عرفا آنست كه انسان از مردم بريده و مشغول عبادت خدا شود در اثر خوف از خدا ( الميزان ) راغب گويد : آن افراط در تعبد است از فرط خوف . ليكن در اسلام رهبانيت نيست بلكه رهبانيت اسلام جهاد در راه خدا و نماز و غيره است كه خواهد آمد طبرسى گفته حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله فرموده : « لا رهبانية فى الاسلام » در سفينة البحار ذيل لغت رهب نقل كرده : پسرى از عثمان بن مظعون فوت شد . بسيار محزون گرديد تا محلى در منزل خود معيّن كرده مشغول عبادت شد . اين مطلب برسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله رسيد فرمود : اى عثمان خدا بر ما رهبانيت ننوشته رهبانيت امّت من فقط جهاد در راه خداست . آيهء شريفه صريح است در اينكه رهبانيت ساختهء نصارى است و بر آنها تشريع نشده است * ( « ما كَتَبْناها عَلَيْهِمْ » ) * ولى دلالت دارد كه اين عمل پيش خدا پسنديده بوده زيرا * ( « إِلَّا ابْتِغاءَ رِضْوانِ الله » ) * بطوريكه الميزان و بيضاوى گفته استثناء منقطع است يعنى لكن آنها براى طلب رضاى خدا اين كار را ساختند . طبرسى نيز در تفسير اينطور گفته ولى در اعراب جور ديگر آورده كه براى آنها طلب رضاى خدا را نوشتيم نه رهبانيّت را . و نيز آيه روشن است در اينكه