سيد علي اكبر قرشي
114
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( عَلَيْكُمْ رَقِيباً » ) * نساء : 1 . * ( « لا يَحِلُّ لَكَ النِّساءُ مِنْ بَعْدُ ) * . . . * ( وَكانَ الله عَلى كُلِّ شَيْءٍ رَقِيباً » ) * احزاب : 52 . * ( « فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ . . . » ) * مائده : 117 . دقّت در هر سه آيه روشن مىكند كه رقيب بمعنى حافظ و عالم باعمال است نه مطلق حافظ در مجمع از ابن زيد نقل شده كه رقيب بمعنى عالم است و گفته حافظ با عالم متقارباند . در دعاى 47 صحيفه آمده « لا يعزب عنه علم شيىء و هو بكلّ شيىء محيط و هو على كلّ شيىء رقيب » اين كلام نيز مؤيد مطلب فوق است . پس خداوند رقيب است يعنى حافظ تمام اعمال است و چيزى از او پوشيده نيست . چنان كه در آيهء * ( « ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْه رَقِيبٌ عَتِيدٌ » ) * ق : 18 . مراد از رقيب حافظ و ضابط اعمال و كلمات است . رقد : خوابيدن . « رقد رقدا : نام » ( اقرب ) راغب رقاد را خواب راحت و كم گفته است * ( « وَتَحْسَبُهُمْ أَيْقاظاً وَهُمْ رُقُودٌ » ) * كهف : 18 . رقود جمع راقد است يعنى آنها را بيدار پنداشتى حال آنكه راحت خفتگان بودند . راغب ميگويد علت اينكه خواب راحت و طويل اصحاب كهف رقاد ( خواب راحت و كم ) خوانده شده چون نسبت بمرگشان كم بود . مرقد بمعنى مضجع و خوابگاه است * ( « يا وَيْلَنا مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا . . . » ) * يس : 52 . اى واى بر ما كى ما را از خوابگاهمان بر انگيخت . در اين آيه قبور را خوابگاه خوانده است . رقّ : * ( « وَالطُّورِ . وَكِتابٍ مَسْطُورٍ . ) * * ( فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ . وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ . ) * * ( وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ . وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ . ) * * ( إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ لَواقِعٌ » ) * طور : 1 - 7 . رق صفحهء پوستى است كه در آن مينويسند . طبرسى فرموده : رقّ پوستى است كه در آن چيزى نوشته شود و اصل آن از لمعان است گويند : ترقرق الشيء : اذا لمع » صحاح گويد : رقّ آنست كه در آن مينويسند و آن پوست نازكى است . راغب و زمخشرى