سيد علي اكبر قرشي
5
قاموس قرآن ( فارسي )
والدين جبّار و ستمگر است نظير آيهء * ( وَبَرًّا بِوالِدَتِي وَلَمْ يَجْعَلْنِي جَبَّاراً شَقِيًّا ) * مريم : 32 و آيهء 14 همان سوره . جبريل : فرشتهء وحى . اين كلمه سه بار در قرآن مجيد آمده : بقره : 97 و 98 ، تحريم : 4 و در روايات جبرئيل خوانده شده است در دعاء سوم صحيفهء سجاديه وارد است « و جبريل الامين على وحيك المطاع فى اهل سماواتك المكين لديك المقرّب عندك » در نسخهء صحيفه كه توسّط مرحوم مجلسى اوّل مقابله و تصحيح شده و آقاى آخوندى آن را چاپ كردهاند « و جبرئيل الامين » نقل شده است . سيّد مرحوم در رياض السالكين دربارهء اين كلمه پنج وجه نقل كرده و فرموده در صحيفه فقط دو وجه ( جبريل و جبرئيل ) روايت شده است و در نهج البلاغه جبرائيل آمده با اضافهء الف « فصف جبرائيل و ميكائيل » خطبهء 180 . در مجمع البيان فرموده : جبرئيل و ميكائيل هر دو عجمىاند كه معرّب شدهاند گفتهاند : جبر در لغت سريانى بمعنى بنده و ايل بمعنى خداست و ميك بمعنى بندهء كوچك است و معناى جبرئيل : بندهء خدا و معنى ميكائيل : بندهء كوچك خداست . در المنار گويد : اسم عجمى است مركب از « جبر » كه معناى آن در عربى يا سريانى : قوّه است و « ايل » كه معنىاش إله است يعنى : قوّه خدا و در ضبط آن 13 لغت هست . نگارنده گويد : اين كلمه در تورات و انجيل نيز آمده است در كتاب دانيال باب هشتم عدد 16 از زبان دانيال گويد : آواز . . . شنيدم كه ندا كرده ميگفت اى جبرائيل اين مرد را از معنى اين رؤيا مطلع ساز . و ايضا در باب 9 عدد 21 ذكر شده است و همچنين در انجيل متّى باب اوّل عدد 19 و 26 آمده كه جبرائيل به حضرت زكريّا مژدهء يحيى و بمريم مژدهء عيسى را داد و هاكس در قاموس كتاب