سيد علي اكبر قرشي

4

قاموس قرآن ( فارسي )

تواناست و يا بمعنى مقتدرى است كه مشيّت او در عالم جاريست و در او ظلم نيست و يا بمعنى بسيار ترميم و جبران كننده است . 1 - * ( وَعَصَوْا رُسُلَه وَاتَّبَعُوا أَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيدٍ ) * هود : 59 پيامبران خدا را نافرمانى كردند و از دستور هر ستمگر لجوج پيروى نمودند . * ( . . . يَطْبَعُ الله عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ ) * غافر : 35 . طبرسى فرموده ابو عمر و ابن ذكوان و قتيبه « قلب » را با تنوين خوانده‌اند و ديگران بكسر و اضافه به « متكبّر » . بايد دانست در صورت اوّل معنى آيه اين مىشود خدا بر هر قلبيكه خود پسند و ستمگر است مهر مىزند . اگر گوئيم قلب متكبّر و جبّار است علتش آنست كه تكبّر و ظلم از آن سر چشمه ميگيرد . در صورت دوم بايد گفت : خدا بر تمام قلبيكه متكبّر و جبّار است مهر مىزند و آن مهر بر تمام قلب احاطه مىكند على هذا عموم قلوب از فحواى آيه بدست ميايد و گرنه « كلّ » راجع به تمام و همهء قلب است نه همهء قلوب . بعضىها بمعنى آيه چندان توجّه نكرده‌اند و بعضىها گفته‌اند در آيه حذفى هست و تقدير آن چنين است « يَطْبَعُ الله عَلى كُلِّ قَلْبِ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ . . . » ولى در تفسير جلالين مثل نگارنده گفته است . و اين آيه مثل آيهء * ( ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ ) * . . . * ( « وَلكِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ . . . » ) * است پيداست كه قساوت و عمى احاطه بر تمام قلب دارد ( و الله العالم ) . 2 - * ( . . . الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ . . . ) * حشر : 23 در اين آيه هشت تا از اسماء حسنى ذكر شده : پادشاه ( مدبّر و مدير ) پاك ، سلام ، ايمنى دهنده ، امين ( يا رقيب ) ، توانا ، مصلح ، بزرگ . و چنان كه گفته شد جبّار بمعنى مصلح و ترميم كننده و يا بمعنى مقتدر است . 3 - * ( وَإِذا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِينَ ) * شعراء : 130 راجع به اين آيه به « بطش » رجوع شود . نا گفته نماند از آيات قرآن بدست ميآيد كه عاقّ