خود عمل ذكر شده است مثل * ( فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَلا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * يس : 54 امروز به كسى ستمى نميشود و جزاء داده نميشويد مگر آنچه را كه ميكرديد * ( لا تَعْتَذِرُوا الْيَوْمَ إِنَّما تُجْزَوْنَ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * تحريم : 7 امروز اعتذار نجوئيد فقط آنچه را ميكرديد جزاء داده ميشويد همچنين است آيه 90 نمل و 39 صافات و غيره . اين آيات راجع بتجسّم عمل است و قرآن كريم در اين باره صراحت دارد * ( يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ . . . ) * آل عمران : 30 به گمان نگارنده آياتيكه نظير * ( مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلا يُجْزى إِلَّا مِثْلَها . . . ) * غافر : 40 هستند با آيات فوق تفاوت ندارند زيرا عمل روز قيامت در قالب ديگرى تحويل انسان داده خواهد شد لذا مىشود گفت : اين مثل آنست و يا اين آن است . نُجازى د : راغب در مفردات گفته : فعل جزى از باب مفاعله در قرآن به كار نرفته است . ولى بر خلاف گفتهء او يك جا در قرآن فعل مفاعله هست * ( ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِما كَفَرُوا وَهَلْ نُجازِي إِلَّا الْكَفُورَ ) * سباء : 17 ولى به نظر ميايد كه « نجازى » در اينجا بين الاثنين نيست بلكه بمعنى تكثير و شدّت مجازات است . ه : جزيه كه از اهل كتاب گرفته مىشود از مادّهء جزى است علَّت اين تسميه بعقيدهء راغب آنست كه در حفظ خون و احترام اهل كتاب ، به آن اكتفا مىشود ، طبرسى فرموده : مجازات است در مقابل پايدارى در كفر . . . * ( قاتِلُوا الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ بِالله وَلا بِالْيَوْمِ الآخِرِ ) * . . . * ( مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ ) * توبه : 29 بجنگيد با آنان كه به خدا و روز حشر ايمان نمياورند . . . از كسانى كه به آنها كتاب داده شده تا جزيه را با دست خود بدهند در حالى كه بحكومت اسلام خاضعاند . جزيه مالياتى است كه از اهل