سيد علي اكبر قرشي

22

قاموس قرآن ( فارسي )

* ( . . . ) * فاطر : 27 در مجمع جدد را جمع جديد و از مبرّد نقل مىكند كه آن بمعنى راهها و خطوط است ، اقرب الموارد نيز جدد را جمع جديد ذكر كرده است بنا بر لغت بنى تميم و كلب . راغب آن را جمع جدّة ( بضمّ اوّل ) بمعنى طريق ظاهر گفته است . تدبّر در آيه نشان ميدهد كه جدد بمعنى تكَّه ها و قسمتهاست خواه آن را جمع جديد بگيريم و خواه جمع جدّة يعنى : كوهها تكَّه هاى سفيد و سرخ و سياه شديداند و رنگهاى مختلف دارند و « بيض و حمر و غرابيب » صفت « جدد » اند و مراد از آنها همان تكَّه هاست و چون كوهها بوسيلهء اختلاف رنگ از يكديگر سوا و بريده شده‌اند لذا به آنها جدد اطلاق گرديده است . جِدار : ديوار . جمع آن جدر ( بر وزن شتر ) است * ( فَوَجَدا فِيها جِداراً يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ . . . ) * كهف : 77 در آنجا ديوارى يافتند كه ميخواست بيافتد و خراب شود * ( لا يُقاتِلُونَكُمْ جَمِيعاً إِلَّا فِي قُرىً مُحَصَّنَةٍ أَوْ مِنْ وَراءِ جُدُرٍ ) * حشر : 14 راغب گويد : ديوار را از لحاظ ارتفاع ، جدار و از لحاظ اينكه مكانى را احاطه كرده حائط گويند . اجْدَر * ( الأَعْرابُ أَشَدُّ كُفْراً وَنِفاقاً وَأَجْدَرُ أَلَّا يَعْلَمُوا حُدُودَ ما أَنْزَلَ الله عَلى رَسُولِه ) * توبه : 97 عربهاى باديه نشين از حيث كفر و نفاق محكمتر ، و سزاوارتراند كه حدود آنچه را خدا بر پيامبرش نازل كرده نشناسند . در مجمع فرموده ، اجدر از جدر الحائط ( به سكون دال ) كه بمعنى اصل و اساس آنست ، گرفته شده . گويا سزاوار و لايق بودن يكنوع محكمى و پايه است . جدل : جدال : منازعه ، مخاصه . * ( . . . فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ وَلا جِدالَ فِي الْحَجِّ . . . ) * بقره : 197 در حج ، جماع و فسوق و منازعه نيست در نزد شيعه مراد از رفث ، مقاربت و از فسوق دروغ و از جدال قسم خوردن است ( مجمع ) . طبرسى در ذيل آيهء 32 هود