و نيز فرموده : * ( كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّه . . . ) * كهف : 50 و در قرآن به او و تابعانش وعدهء آتش داده . علت اين همه بدبختى فقط امتناع و عدم تسليم بود . به آنچه يقين داشت تسليم نشد بلكه * ( أَبى وَاسْتَكْبَرَ ) * . روح مطلب در اينجاست كه كفّار ميدانند و تسليم نميشوند و روى اغراض حق را انكار ميكنند و * ( « أَضَلَّه الله عَلى عِلْمٍ » ) * ميشوند ولى اگر كسى حق را نداند و يا نتواند ايمان بياورد و يا حق به او تبليغ نشده باشد حساب او حساب ديگرى است بقيّهء مطلب را در « كفر » و « سلم » مطالعه كنيد . و در « ايمان » نيز گذشته است . * ( فَالْيَوْمَ نَنْساهُمْ كَما نَسُوا لِقاءَ يَوْمِهِمْ هذا وَما كانُوا بِآياتِنا يَجْحَدُونَ ) * اعراف : 51 كلمهء ما عطف است بجاى « كما » و تقدير آن « كما كانوا باياتنا . . . » است و هر دو « ما » بمعنى مصدراند . و خلاصه جحد آن است كه انسان دانستهء خود را انكار كند و تسليم نشود . جحم : جحيم : آتش بزرگ ( صحاح ) در قاموس گويد : هر آتش شديد الاشتعال و هر آتشيكه بعض آن بالاى بعضى است و هر آتش بزرگيكه در گودال بزرگى است و مكان بسيار گرم . صحاح نيز مانند قاموس در آتش بزرگ قيد محل بزرگ را ذكر مىكند و عبارت هر دو كتاب اين است « الْجَحيمُ كُلُّ نارٍ عَظيمَةٍ فى مَهْواةٍ » نا گفته نماند : جحيم از نامهاى آتش آخرت است و قهرا بواسطهء بزرگى و كثرت اشتعال جحيم نام گرفته و ممكن است آن را بمعنى مكان بسيار گرم بدانيم چنان كه قاموس گفته است در اين صورت نام جهنّم است . اين كلمه 26 بار در قرآن مجيد آمده و همه در بارهء آتش آخرت است فقط يكى در بارهء دنياست و آن در قضيّهء حضرت ابراهيم عليه السّلام است * ( قالُوا ابْنُوا لَه بُنْياناً فَأَلْقُوه فِي الْجَحِيمِ فَأَرادُوا بِه كَيْداً فَجَعَلْناهُمُ الأَسْفَلِينَ ) * صافات : 97 گفتند براى او بنائى