سيد علي اكبر قرشي

14

قاموس قرآن ( فارسي )

آن حركت ميكنند مانند حركت ابرها ، كره‌اى را فرض كنيد كه در ميان كرهء ديگر است ، كرهء اندرونى ثابت و كرهء بيرونى بطور حركت وضعى بدور آن ميگردد ، همينطور پوسته زمين بر روى هستهء پلاستيكى آن ميگردد . دانشمندان فعلى راجع به اين حقيقت در كتابهاى علمى مطالبى بيان داشته‌اند ( مادّه ، زمين و آسمان ص 405 ) . ممكن است مراد حركت وضعى و انتقالى زمين باشد كه در هر دو ، كوهها نيز بالتّبع روانند . اگر گوئى كوهها با حركت زمين بسيار سريع حركت ميكنند مثلا در حركت انتقالى سرعت آن بيشتر از 29 كيلومتر در ثانيه است در اين صورت چطور به حركت ابرها تشبيه شده كه نسبت به آن بطيء و كند است . گوئيم : شايد تشبيه در نامحسوس بودن حركت است نه در سرعت آن زيرا حركت ابرها اغلب نامحسوس است ولى ميدانيم كه حركت ميكنند اين است آنچه به نظر ما آمده با وجود اينها وقوع آيه ميان دو آيهء قيامت مؤيّد احتمال اوّل است . جبلَّه : خلقت . ( صحاح ) خلقت و طبيعت ( قاموس ) * ( وَاتَّقُوا الَّذِي خَلَقَكُمْ وَالْجِبِلَّةَ الأَوَّلِينَ ) * « شعراء : 184 بترسيد از آنكه شما و مردمان گذشته را آفريده است در مجمع البيان فرموده : جبلَّة طبيعتى كه شىء بر آن بنا نهاده شده باشد . راغب عقيده دارد كه آن از جبل بمعنى كوه است همانطور كه كوه ثقيل است جبلَّه هم طبيعتى است كه نقل و عوض كردن آن مشكل است « جبلَّة الاوّلين » يعنى مردميكه بر احوال خود مجبولاند و بر آنها بنا نهاده شده‌اند . . . در الميزان آن را بمعنى فطرت درك حسن و قبح و هدايت اوّليه گرفته است . بهر حال جبلَّة بمعنى خلق مطلق نيست بلكه خلقيكه بر فطرت هدايت و درك حسن و قبحاند و درك و فهم