شدن طبعا در صورتى است كه مشرك در حال شرك از دنيا برود و تا وقتى كه نمرده احتمال هدايت شدن دارد و جهنّمى بودنش قطعى نيست . امّا آيا مىشود براى مشرك در حال حياتش آمرزش خواست و گفت : خدايا او را هدايت كن و بيامرز ، آيه از حكم آن ساكت است . ولى از خارج ميدانيم كه اشكال ندارد . 2 : ابراهيم براى پدرش تا وقتى كه زنده بود ، آمرزش خواست و چون در حال شرك بمرد ، جهنّمى بودنش يقينى شد ، از او بيزارى نمود * ( « فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَه أَنَّه عَدُوٌّ لِلَّه تَبَرَّأَ مِنْه » ) * ولى تا زنده بود و احتمال هدايت شدن ميرفت از او بيزارى نكرد ، در مجمع البيان و المنار و تفسير ابن كثير ذيل آيهء فوق ، هست كه ابن عباس گويد : ابراهيم عليه السّلام پيوسته براى آزر استغفار ميكرد تا بمرد و چون در حال شرك از دنيا رفت . بر ابراهيم روشن گرديد كه او دشمن خداست ، آنوقت از او بيزارى نمود . و خلاصهء مضمون دو آيهء فوق چنين است : پيغمبر و مؤمنان نبايد براى مشركان ، پس از مرگ آنها استغفار كنند . گويا كسى اشكال كرده و ميگويد : پس چرا ابراهيم براى آزر كه مشرك بود استغفار كرد ؟ جواب اينست كه : ابراهيم نيز پس از مرگ او آمرزش نخواست . بلكه از او بيزارى نمود ، فقط پيش از مرك وى ، روى وعده ايكه كرده بود براى او استغفار نمود و آن نيز جايز و بلا مانع است . بيضاوى در ذيل آيهء * ( « مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحِيمِ » ) * ميگويد : تبيّن در صورتى است كه بر كفر بميرد بعد ميگويد : اين دليل است كه براى مشركان زنده ، استغفار جايز است و آن طلب توفيق ايمان براى آنهاست و با اين جواز ، اشكال استغفار ابراهيم دفع مىشود . به چند تفسير كه دسترس بود مراجعه كردم جز بيضاوى به اين نكته توجّه نكرده‌اند و حقّا كه او خوب فهميده است . آرى ابراهيم عليه - السّلام براى مشرك زنده ، آمرزش خواست و چون در حال شرك مرد .