يعنى من مقدارى از دين تو را قبول كردم و سپس آن را بدور افكندم و معنى * ( « بَصُرْتُ بِما لَمْ يَبْصُرُوا بِه » ) * در صدر آيه آن است كه من بطلان دين تو را دريافتم ولى اين مردم ندانستند ولى باز اين ترجمه داراى اشكال است و دلچسب نيست و الله العالم . و در بارهء آنكه سامرى از جاى پاى مركب جبرئيل خاك زنده شده را برداشت و مراد از اثر در آيه جاى پاى مركب و مراد از رسول ، جبرئيل است يك روايت مرسلهء از على بن ابراهيم نقل شده ( تفسير برهان ذيل آيه ) و چند روايت در الدر المنثور و غيره آمده ولى بعيد به نظر ميايد و در ذيل روايت هست كه در اثر زدن خاك مزبور بگوساله در بدن آن مو روئيد و اين عجيبتر است در مجسّمه ايكه از طلا ساخته شده چطور مو ميرويد ؟ ! ! وانگهى آنوقت كه مركب جبرئيل وارد آب شد بنى اسرائيل از آب گذشته بودند سامرى در آنجا نبود كه خاك را ببيند و بردارد و الله العالم . آثر يؤثر از باب افعال يعنى برگزيدن و اختيار كردن است مثل * ( « وَآثَرَ الْحَياةَ الدُّنْيا » ) * نازعات : 38 يعنى زندگى دنيا را برگزيد و مثل * ( « وَيُؤْثِرُونَ عَلى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ » ) * حشر : 9 راغب در مفردات گويد : استعمال اثر در تفضّل و برگزيدن بطور استعاره است . اثْل : * ( « ذَواتَيْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ » ) * سباء : 16 اثل بمعنى درخت گز است در برهان قاطع ذيل اثل مينويسد : نوعى از درخت گز را گويند و در ذيل گز گويد : گز درختى است كه بيشتر در كناره هاى آب و رودخانه رويد و آن را به عربى طرفاء گويند . در كتب لغت عرب گفته‌اند اثل درخت طرفاء و يا نوعى از آن است . در مجمع البحرين هست : « انّ منبر النبىّ كانَ من اثلِ الغابة » منبر رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم از درخت گز بيشه بود . در نهايه گفته : آن غيضه‌اى بود در 9 ميلى مدينه . غيضه محلى است كه آبش فرو رفته و در آن