* ( أَيَّانَ يُبْعَثُونَ » ) * نحل : 21 نميدانند كدام وقت بر انگيخته ميشوند * ( « يَسْئَلُونَ أَيَّانَ يَوْمُ الدِّينِ » ) * قيامت : 6 ، مىپرسد روز قيامت كى است . اين : كجا . ظرفى كه با آن از مكان شيئى سئوال مىشود چنان كه با « متى » از زمان آن * ( « يَقُولُ الإِنْسانُ يَوْمَئِذٍ أَيْنَ الْمَفَرُّ » ) * قيامت : 10 ، انسان در آن روز گويد : فرارگاه كجاست ؟ اينما : همان اين است كه « ما » به آن ملحق شده و متضمّن معناى شرط است ، و به دو فعل جزم ميدهد مثل * ( « أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ الله جَمِيعاً » ) * بقره : 148 هر كجا باشيد ، خدا همه ى شما را مياورد . اىّ : حرف استفهام و استخبار است مثل * ( « فَأَيُّ الْفَرِيقَيْنِ أَحَقُّ بِالأَمْنِ » ) * انعام : 81 ، پس كدام يك از دو فريق بايمنى سزاوارتر است . و « ايّها » در * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا » ) * همان اىّ است كه حرف ندا و هاء تنبيه به آن اضافه شده است . ايّا : ضمير منفصل منصوب است ، ضمائر نصب براى روشن شدن مرجع ضمير به آن داخل ميشوند مثل * ( « نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ » ) * و مثل * ( « وَقَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاه » ) * و مثل * ( « إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ » ) * در مفردات گويد : آن لفظى است كه ضمائر نصب به آن لاحق ميشوند . و الحمد لله و هو خير ختام .