سيد علي اكبر قرشي

140

قاموس قرآن ( فارسي )

اوّاب : صيغهء مبالغه است يعنى بسيار رجوع كننده * ( « إِنَّا وَجَدْناه صابِراً نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّه أَوَّابٌ » ) * ص 44 اين كلمه پنج بار در قرآن آمده است ، و آن صفت كسانى است كه پيوسته باطاعت و استغفار و دعا و ترك معاصى بسوى خدا رجوع ميكنند ، اوّابين جمع اوّاب است * ( « فَإِنَّه كانَ لِلأَوَّابِينَ غَفُوراً » ) * اسراء : 25 . در حالات حضرت داود هست * ( « يا جِبالُ أَوِّبِي مَعَه وَالطَّيْرَ » ) * سباء : 10 يعنى اى كوه ها و اى پرنده ها با او تسبيح برگردانيد و هم آواز شويد ، در جاى ديگر هست * ( « إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبالَ مَعَه يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالإِشْراقِ وَالطَّيْرَ مَحْشُورَةً كُلٌّ لَه أَوَّابٌ » ) * ص 18 - 19 ما كوهها را مسخّر كرديم كه با او صبح و شام تسبيح مىكردند و پرندگان را نيز مسخّر كرديم كه دسته جمعى با او هم آواز بودند از اين آيات روشن مىشود كه كوهها و پرندگان در تسبيح ، خدا با داود هم صدا ميشدند ، تمام موجودات خدا را تسبيح ميكنند لكن ما تسبيح آنها را نمىفهميم * ( « وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِه وَلكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ » ) * اسراء : 44 ، كوهها و پرندگان كه در تسبيح با او هم صدا ميشدند آيا ديگران نيز مىشنيدند و مىفهميدند ؟ خدا ميداند . در مفردات گويد : فرق اوب و رجوع آنست كه اوب بمعنى رجوع با اراده و اختيار است و رجوع اعمّ مىباشد . ولى در قاموس هست : آبت الشمس يعنى آفتاب غروب كرد و در نهايه هست : « شَغَلُونا مِنَ الصَّلوةِ حَتّى آبَتِ الشَّمْسُ » و در قرآن مجيد آمده * ( « يا جِبالُ أَوِّبِي » ) * ميدانيم كه آفتاب و كوهها صاحب اراده نيستند ولى اوب در آنها به كار رفته است . امّا نا گفته نماند قول راغب قوى به نظر ميرسد زيرا اثبات ترادف ميان اوب و رجوع مشكل است ، در بارهء * ( « يا جِبالُ أَوِّبِي » ) * بايد گفت آنها نسبت به تسبيح و فرمان خدا