سيد علي اكبر قرشي
104
قاموس قرآن ( فارسي )
و قسم خوردن است و هر سه معنى در آيه خالى از تناسب نيست ، و معنى آيه اين است صاحبان فضل و وسعت از دادن ، تقصير و كوتاهى نكنند ، يا عطا كردن را ترك نكنند و يا قسم نخورند كه چيزى ندهند . ايلاء : قسم خوردن . ايلاء در فقه اسلامى آنست كسى قسم بخورد كه بزن خود نزديكى نخواهد كرد ، زن او 4 ماه حق اعتراض ندارد ، پس از چهار ماه اگر به حاكم رجوع بكند ، حاكم شوهر او را ميان دو چيز مخيّر مىكند ، و آن اينكه يا طلاق بدهد و از زن جدا شود و يا كفّاره بدهد و بزن خود برگردد ، در صورت امتناع وى را زندانى مىكند ، تا يكى از دو كار را اختيار نمايد ( شرايع ) « 1 » قرآن مجيد فرموده * ( « لِلَّذِينَ يُؤْلُونَ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ ، فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ ، وَإِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ الله سَمِيعٌ عَلِيمٌ » ) * ( بقره : 226 - و 227 ) براى آنها كه قسم ميخورند از زنان خود دور شوند و مقاربت نكنند ، چهار ماه انتظار هست ، سپس اگر برگشتند خدا آمرزگار و رحيم است ، و اگر قصد طلاق كردند ، خدا دانا و شنواست . در صورت برگشتن چون قسم خود را شكسته و بر خلاف آن عمل كرده است ، بايد كفّاره بدهد چنان كه شيعه قائل است و جملهء * ( « فَإِنَّ الله غَفُورٌ رَحِيمٌ » ) * دليل آن است كه بر رجوعش عذابى و عقابى نيست رجوع و يا طلاق اگر در عرض چهار ماه عملى شد ، هيچ و الَّا پس از انقضاء چهار ماه ، حاكم اجبار مىكند كه يكى از آن دو را اختيار نمايد . إِلى : حرف جرّ است ، معناى مشهورش ، دلالت بانتهاى مكان يا زمان است مثل * ( « سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى بِعَبْدِه لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى » ) * اسراء : 1 ، اوّل مكان سير مسجد حرام و انتهاى آن مسجد اقصى است ، و نظير * ( « ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ » ) * بقره : 187 كه انتهاى زمان روزه رسيدن شب است
--> « 1 » كفّاره اش كفّارهء قسم است