وافضاشود مشهور علماء فرموده اند كه بر آنمرد حرام مؤبد ميشود وأين أحوط است ولكن بافضاء از زوجيت أو خارج نميشود وبعضى گفته اند از زوجيت أو نيز بيرون ميرود بلكه أحوط آنستكه بمجرد دخول بر اوحرام شود هر چند افضانشود ولكن أقوى در هر دو صورت بقاء زوجيت وحرام نشدن بر أو است بخصوص در صورتيكه جاهل باشد بموضوع كه نداند هنوز صغيره است يا جاهل بحكم باشد ياآنكه شوهر صغير يا مجنون باشد وبخصوص بعد از مندمل شدن جراحت أو يا آنكه طلاق دهد أو را ودوباره أو را تزويج كند بلى بر زوج دية افضا واجب است كه دية نفس است پس در صورتكيه حره باشد نصف دية مرد باو بدهد ودر كنيز مزوجه أقل الامرين از قيمت أو ودية حره را بدهد وظاهر مشهور آنستكه دية بر أو ثابت است مطلقا هر چند أو را نگاه دارد وطلاقش ندهد ومقتضاى دو خبر ثبوت دية مختص بصورتى است كه أو را طلاق دهد وقول مشهور أحوط است وواجب است بر شوهر نفقه مفضاة ما دام الحياة هر چند أو را طلاق دهد بلكه وهر چند بعد از طلاق بديگرى شوهر كند بنابر أحوط ( مسئلة 3 ) فرقى نيست در دخوليكه باعث افضا شود ميان دخول بقبل يا دبر ودر افضاء هم فرق نيست ميان آنكه راه بول وحيض أو يكي شود يا آنكه راه حيض وغايط يكي شود يا جميع آنها يكى شود اگر چه ظاهر مشهور اختصاص بأول است ( مسئلة 4 ) حكم زوجه دائمه در افضاء كه حرمت ابديه باشد بنابر قول بآن ووجوب نفقه أو در مملوكه ومحلله وموطوئه بشبهه يا زنا وزوجه كبيره جارى نيست بلى دية در جميع آنها ثابت است مگر در زوجه كبيره پس در صورتيكه بدخول آنها را افضاء كند بايد دية بآنها بدهد حتى در زنا بكبيره هر چند عالمه ومطاوعه باشد وهم چنين حكم مزبور در صغيره كه بانگشت أو را افضا كند جارى نيست ولكن دية بايد بدهد ( مسئلة 5 ) هر گاه دخول كند بزوجه دائمه بعد از تمام شدن نه سال وبدخول أو را افضاء كند حرام ابدى بر أو نميشود ودية هم بر أو نيست چنانچه گذشت ولكن أحوط آن است كه ما دام الحياة نفقه أو را بدهد ( مسئلة 6 ) در صورتيكه افضا كننده صغير يا ديوانه باشد آيا دية بر خود آنها ثابت است يا بر عاقله اشكال است هر چند وجه خالى از قوت نيست ( مسئلة 7 ) اگر بدخول بصغيره عيب ديگرى غير از افضاء حادث شود أرش أو را ضامن است كه تفاوت ما بين صحيح ومعيب باشد وهم چنين در صورتيكه افضا شود وعيب ديگرى هم حادث شود بايد علاوة از دية أرش نيز باو بدهد ( مسئلة 8 )