تمام نصاب را صدقه كند يا بعض آن را بلى اگر بعد از تعلق زكاة بآن چنين نذرى كند بايد أولا زكاة آن را بدهد بعد از آن وفاء بنذر كند وهر گاه در نذر معين كرده كه پيش از گذشتن سال صدقه دهد ووفاء بنذر نمود وبعد از صدقه مقدار نصاب باقي نمانده زكاة بر أو نيست وهم چنين در صورتيكه وفاء نكرده باشد وبگوئيم كه قضاء آن واجب است يا هر چند نگوئيم زيرا كه بتعلق نذر وعصيان آن سال منقطع ميشود بلى هر گاه از زمان عصيان تا يكسال آنمال نزد أو بماند وبگوئيم كه قضاء نذر واجب نيست زكاة آن واجب است واگر در نذر معين كرده كه بعد از گذشتن سال صدقه دهد زكاة آن واجب نيست زيرا كه بعد از تعلق نذر بآن تصرف ديگر جايز نيست واگر نذر كرده كه بر فرض حصول حاجت مثلا صدقه دهد وحاجتش بر آمد پيش از گذشتن سال زكاة بر أو واجب نيست واگر حاجتش بعد از گذشتن سال بر آمد زكاة آن واجب است واگر مقارن آخر سال بر آمد در وجوب زكاة اشكال ووجوهي است " أول " وجوب زكاة آن وبباقى مانده وفاء بنذر كند " دويم " عدم وجوب آن ووجوب وفاء بنذر " سيم " آنكه در مقدار زكاة مخير باشد كه زكاة را مقدم دارد بر نذر يا وفاء بنذر را مقدم دارد " چهارم " آنكه بقرعه تعيين كند ( مسئلة 13 ) هر گاه بمالك شدن نصاب مستطيع بحج شود وقبل از حركت قافله كه با آنها بايد برود سال بگذرد بايد أول زكاة آن را بدهد اگر بعد از دادن زكاة باستطاعت بماند برود والا حج واجب نيست واگر پيش از گذشتن سال قافله حركت ميكند حج واجب است وزكاة واجب نيست بلى اگر عصيانا بحج نرود بعد از تمام شدن سال زكاة آن واجب است واگر مقارن شود تمام شدن سال با حركت قافله زكاة واجب است وحج واجب نيست زيرا كه زكاة متعلق بعين است بخلاف حج ( مسئلة 14 ) هر گاه مالي متمكن از تصرف آن نباشد مثل آنكه دفن كرده وجاى آن را گم كرده يا ازآن غايب بوده ونحو آن ودو سال يا زياتر بر آن گذشته باشد وبعد از آن بدستش بيايد مستحب است زكاة يك سال آن را بدهد بلكه در صورتيكه يك سال باين حال بگذرد نيز استحباب زكاة قوت دارد ( مسئلة 15 ) هر گاه بعد از تعلق زكاة يا بعد از گذشتن سال با حال تمكن پيش از دادن زكاة غير متمكن از مال شود زكاة بر أو واجب است هر وقت بتواند بايد بدهد واگر در دادن كوتاهى كرده ضامن است والا فلا ( مسألة 16 ) زكاة بر كافر واجب است واگر بدهد باطل است بلي امام يا نايبش را ميرسد كه از أو