فطره زوجه بر شوهر است چه دائمه باشد يا متعه در صورتيكه عيال أو باشند چه نفقه آنها بر أو واجب باشد يا بسبب نشوز ونحوان واجب نباشد وهم چنين فطره مملوك بر مولى است اگر چه نفقه اش بر أو واجب نباشد بخلاف آنكه عيال أو نباشند كه أقوى آنستكه بر أو واجب نيست اگر چه واجب النفقة أو باشند لكن أحوط آن انست كه أو بدهد بخصوص در صورتيكه واجب النفقة باشند پس فطره زوجه كه خرجش بر خودش باشد وغنى باشد بر خود اوست بلى در صورتيكه زوجه يا مملوك عيال غير شوهر ومولى باشند واو غني باشد فطره آنها بر اوست ( مسألة 4 ) اگر ولى نفقه مجنون يا صبي را از مال خودشان بدهد فطره آنها ساقط است ( مسألة 5 ) جايز است وكيل كند كسى را در دادن فطره از مال موكل ودر اين صورت وكيل نيت كند وأحوط آن است كه موكل نيز نيت كند مثل زكاة مال كه تفصيل حال گذشت وجايز است كه وكيل كند در خصوص رسانيدن بفقير در اين صورت موكل نيت كند وجايز است اذن دهد در دادن آن بدون توكيل واذن در حكم وكالت است بلكه جايز است أو را وكيل كند يا اذن دهد كه از مال خود دهد ومثل يا قيمت آن را از أو عوض بگيرد چنانكه جايز است كسى باذن أو يا بدون اذن از مال خود تبرعا دهد لكن اين دو خلاف احتياط است ( مسألة 6 ) در صورتيكه فطره كسى بر ديگرى واجب باشد وخودش بدهد كافى نيست چه خودش غني باشد يا فقير وبتكلف بدهد بلكه اگر بدهد فطره محسوب نيست زيرا كه خودش مكلف بفطره نبوده بلى در صورتيكه تبرعا بقصد نيابت از آنكه بر أو واجب است بدهد مجزى است بنابر أقوى اگر چه خلاف احتياط است ( مسألة 7 ) فطره غير هاشمي بر هاشمي حرام است مثل زكاة مال بخلاف فطره هاشمي كه بر هاشمي وغير أو حلال است ومدار بر هاشمي بودن معيل است نه عيال پس اگر عيال هاشمي باشد نه معيل جايز نيست فطره أو را بهاشمي بدهد ودر عكس آن جايز است ( مسألة 8 ) در عيال فرق نيست كه حاضر باشد نزد أو ومنزل أو يا منزل ديگر باشد يا غايب باشد پس هر گاه غلام يا كنيز أو يا زن يا فرزند اوسفر باشند ونفقه از مال أو باشد بايد خودش فطره آنها را بدهد چنانكه اگر خودش در سفر باشد ونفقه عيالات خو را گذارده باشد كه صرف خود كنند فطره آنها را بايد خودش بدهد بلى اگر كسان أو در نفقه ديگرى باشند فطره آنها بر أو نيست چه منفق غنى باشد وفطره آنها را بدهد يا نه اگر چه در فطره زوجه ومملوك كه در نفقه ديگرى باشند ومنفق فقير باشد يا آنكه فطره آنها را ندهد أحوط آنستكه شوهر ومولى بدهد وهم چنين اگر