باقي بماند كه بعد از آن واجب نيست ( مسئلة 13 ) كسيكه مالك نصاب حيوانات مزبوره باشد وعلاوة بر آن تازه نيز مالك شود بزائيدن آنها يا بخريدن يا بإرث يا بنحو آنها پس هر گاه وقتي مالك شود كه سال حيواناتى كه مالك بوده گذشته وابتداء سال اينده آن باشد بلا اشكال همانوقت مبدء سال مجموع است در صورتيكه بآن نصاب ديگرى حاصل شود وهر گاه در أثناء سال قديمى ها مقدارى مالك شود بر سه قسم است يا آنچه تازه مالك شده نه بقدر نصاب مستقل است ونه بقدريست كه بآن تكميل نصاب ديگر شود ويا بقدر نصاب مستقل است ويابآن تكميل نصاب ميشود پس در قسم أول زكاة تازه بر أو نيست ونظير آن است كه از أول آن زيادتى را مالك باشد مثل آنكه پنج شتر مالك بوده ودر أثناء سال آن چهار شتر ديگر مالك شود يا آنكه چهل گوسفند داشت ودر أثناء سال آن چهل گوسفند ديگر مالك شود ودر قسم دويم نبايد ملك تازه را بقديمى ضميمه كند بلكه براي هر كدام سال عليحده است مثل آنكه پنج شتر داشت وبعد از شش ماه پنج شتر ديگر مالك شود كه بايد بعد از تمام شدن سال پنج شتر أول يك گوسفند زكاة آن را بدهد وشش ماه بعد از آن كه سال تازه ها تمام ميشود يك گوسفند زكاة آنرا بدهد وهم چنين در أشباه ونظاير آن ودر سالهاى اينده ودر قسم سيم بايد بعد از تمام شدن سال قديمى براي مجموع سال قرار دهد وتتمه سال أول نسبت بتازه ها معفو است مثل آنكه سى گاو داشته ودر أثناء سال آن يازده گاو ديگر مالك شود ومثل آنكه هشتاد گوسفند داشت ودر أثناء سال آن چهل ودو گوسفند مالك شود وهر گاه در أثناء سال مالك مقدارى شود كه مشتمل باشد بر نصاب مستقل تكميل نمايد نصاب لاحق را ملحق بقسم سيم است بنابر أقوى مثل آنكه بيست شتر داشته ودر أثناء سال آن مالك شش شتر ديگر شود ياآنكه پنج شتر داشت ودر أثناء سال آن مالك بيست ويك شتر ديگر شود ومحتمل است الحاق آن بقسم دويم ( مسئلة 14 ) اگر بمقدار نصابي صداق زوجه كند ويك سال برآن بگذرد زكاة آن بر زوجه است واگر قبل از دخول باو وبعد از گذشتن سال طلاقش دهد نصف صداق بزوج بر ميگردد وزكاة مجموع بر زوجه است وبايد از نصفى كه باورسيده بدهد واگر تمام نصف زوجه بتفريط أو پيش از دادن زكاة تلف شود بايد از نصفى كه بزوج بر گشته زكاة مجموع را بدهد وغرامت مقدار زكاة را براي زوج بكشد وهر گاه بدون تفريط أو تلف شده نصف زكاة را از نصفى كه بزوج برگشته بدهد وغرامت آنرا