باشد يا بي صدا واما اگر از معده نباشد بلكه هوا از خارج داخل شود وبيرون أيد ناقض نيست چنانچه بادي از قبل باشد نيز ناقض نيست وهم چنين است آنچه شيطان در خيال انسان بيندازد وعلم بريح بودن آن نباشد ( چهارم ) خواب رفتن در هر حال حتى در حال راه رفتن به شرط اين كه غالب باشد بر حواس بحيثيتى كه نه بيند ونشنود وقلب حاضر نباشد پس مثل پينكى كه خواب نيست مگر آنكه برسد به حد مذكور وهم چنين كردن كج شدن وچشم به هم آمدن وديدن بعض خيالات كه مثل خواب ديدن است مجرد اينها كفايت نمىكند ( پنجم ) هر چه عقل را زائل كند مثل بيهوشى ومستى وديوانگى واما مبهوت شدن پس آن زوال عقل نيست ( ششم ) استحاضة قليله بلكه كثيره ومتوسطه نيز واگر چه در اين دو غسل نيز لازم است واما جنابت پس ناقض وضو است لكن موجب غسل تنها است ( مسألة 1 ) هر گاه شك كند در خروج يا تحقق يكى از مذكورات بنا را بر عدم گذارد يعنى وضوى خود را شكسته حساب نكند وهم چنين اگر رطوبتى از أو بيرون أيد وشك كند كه بول است يا مذى مثلا بلى اگر پيش از استبراء باشد محكوم به بول خواهد بود واگر وضو داشته باشد باطل خواهد شد چنانچه گذشت ( مسألة 2 ) هر گاه آب اماله بيرون أيد در حالي كه از نجاست چيزى در آن نباشد نجس وناقض نخواهد بود ( مسألة 3 ) هر گاه از مخرجين چرك محض بيرون أيد نجس وناقض نخواهد بود وهم چنين ناقض نيست خونى كه بيرون أيد مگر آنكه معلوم شود كه آن خون بول يا غائط بوده مبدل به خون شده وهم چنين است مذى وان ابيست كه بعد از ملاعبه مىآيد وودى بمهمله أبى است كه بعد از بول مىآيد ووذى بمعجمه ابيست كه بعد از منى مىآيد ( مسألة 4 ) جماعتى از علما أموري را موجب استحباب تجديد وضوء دانسته اند هر چند ناقض نيستند خروج مذى ووذى ودروغ وظلم وتكثير در شعر باطل وقى وخون دماغ وبوسه كردن از روى شهوت ومس كلب ومس فرج واگر چه عورت خودش باشد ومس باطن دبر واحليل ونسيان استنجاء پيش از وضو وخنده كردن در نماز وخلال كردن كه موجب خون آمدن بشود لكن استحباب در اين موارد معلوم نيست وبهتر اين است كه وضو بگيرد به قصد احتمال مطلوبيت ودر موارد مذكوره اگر وضو ساخت وبعد معلوم شد كه يكى از نواقض معلومه متحقق بوده وأو در واقع محدث بوده همين وضو أو را كافى است وواجب نيست ثانيا وضو بگيرد چنانچه در هر جا كه احتمال خللى در وضو يا حدثى بعد از وضو بدهد ثانيا وضوئى احتياطا