با تعقيب وفاصله شدن زمان كمي بلكه بمجرد نافله كردن هم تفريق محقق نمىشود در صورتيكه فصل طولاني نشود وأقوى آنست كه سقوط اذان در موارد مذكوره از باب رخصت است نه عزيمت پس اگر اذان بگويد حرام نيست اگر چه أحوط ترك آن است خصوص در سه مورد أول ( مسألة 2 ) استحباب اذان مؤكد نيست بر كسيكه نمازهاى قضا بجا مىاورد در هر پنج نماز بلكه كفايت مىكند يك اذان براي نماز أول وهر كدام از نمازهاى بعد را با اقامه تنها بجا أورد ( مسألة 3 ) اذان واقامه ساقط است در چند مورد أول براي كسيكه داخل نماز جماعتى شود كه اذان واقامه براي آن گفته باشند اگر چه أو نشنيده باشد يا در وقت انها حاضر نباشد يا مسبوق بركعتي يا ركعاتى باشد ودر اين صورت مشروعيت اذان واقامه گفتن أو خالى از اشكال نيست دويم كسيكه داخل مسجدى شود كه مشغول نماز جماعت باشند يا فارغ شده باشند وصفوف جماعت هنوز متفرق نشده باشد كه در اين صورت اذان واقامه از أو ساقط است از باب رخصت نه عزيمت بنابر أقوى چه بخواهد نماز فرادى كند يا بجماعت چه امام باشد يا مأموم ودر سقوط چند چيز معتبر است أول انكه نماز أو ونماز جماعت هر دو أدائي باشد پس هر گاه يكي از آن دو نماز يا هز دو قضائي باشد چه قضاء از خود أو باشد يا از غير بتبرع يا اجاره ساقط نيست دويم اشتراك آن دو نماز در وقت پس اگر مثلا نماز جماعت عصر باشد در اخر وقت وان شخص بخواهد نماز مغرب بخواند اكتفاء باذان واقامه جماعت نكند سيم انكه نماز أو با نماز جماعت در يك مكان باشد پس اگر يك كدام داخل مسجد وديگرى در سطح آن نماز بخوانند سقوط انها مشكل است وهم چنين است هر گاه فاصله ميانه انها بسيار باشد چهارم انكه در نماز جماعت اذان واقامه گفته باشند پس هر گاه فاصله نگفته باشند اگر چه بسبب انكه اذان واقامه ديگرى را شنيده باشند ترك كرده باشند كه در اين صورت از أو ساقط نمىشود پنجم انكه نماز جماعت انها صحيح باشد پس در صورتيكه مأمومين مثلا امام را فاسق دانند واقتدا كرده باشند حكم سقوط جارى نيست وهم چنين است اگر نماز انها از جهة ديگر باطل باشد ششم انكه نماز انها در مسجد باشد پس در صورتيكه در غير مسجد باشد سقوط اذان واقامه مشكل است وچون أقوى آنست كه در تمام موارد سقوط انها از باب رخصت است نه عزيمت هر مورديكه شك در سقوط داشته باشد أحوط عدم سقوط آن است مثل صورتيكه شك كند كه ايا جماعت متفرق شده