حيواني واقع شود ) . ( 1 ) مرحوم مطهرى در ادامه كلامش مى فرمايد : ( از مشخصات فعاليتهاى جمادى اين است كه همواره بر نهج واحد ومحدود ويكنواخت است . هر جسم جامدى ، از كوچكترين ذره گرفته تا بزرگترين منظومه ها ، هر خاصيتى كه دارد آن را به نهج واحد وبه طور يكنواخت انجام مى دهد . جسم جامد به خودى خود ، قدرت انحراف از مسيري كه پيش گرفته است را ندارد مگر آنكه عوامل خارجي دخالت كنند ومسير آن را تغيير دهند ، يا آنكه آن عوامل خارجي در وضع داخلي آن جسم جامد ، تغييراتى ايجاد نمايد كه موجب اختلاف در اثر وخاصيت وطرز فعاليت آن جسم جامد گردد . اما هنگامى كه فعاليتهاى نباتى را مطالعه مى كنيم ، اختلافاتى بين نوع فعاليتهاى نباتى وفعاليتهاى جمادى ملاحظه مى كنيم واز آن جمله اينكه : آن محدوديت ويكنواختى وبر نهج واحد بودن ، به آن صورت كه در جمادات مشهود است ، در نباتات نيست ، زيرا خاصيتى در نبات است كه در برخى موارد ، مى تواند مجراى عمل خود را به منظور حفظ بقاى خود ، تغيير دهد وحتى اگر عوامل محيط خارج ، نامساعد باشد ، تا حدى مى تواند در وضع تجهيزات ساختمان داخلي خود ، تغييرات متناسب با ادامه بقاء در آن محيط ايجاد نمايد . گياهان داراى خاصيت وانطباق با محيط هستند واين خاصيت ، مستلزم قدرت تغيير مسير ومجراى عمل است . ريشه گياه كه در زير زمين حركت مى كند ، همين كه به نزديك ديوارى برسد ، جهت سير خود را عوض مى كند ومتوجه بالا مى شود وهمينطور . . ) ( 1 ) پس معلوم مى شود كه آن يكنواختى ومحدوديت عمل كه در جماد است ، در

--> ( 1 ) - أصول فلسفه ، ج 3 ، ص 466 ( چاپ دفتر انتشارات جامعه مدرسين ، سه جلد در يك جلد ) . ( 2 ) - أصول فلسفه وروش رئاليسم ، ج 2 ، ص 182 .