دكتر محمد مهدي گرجيان

44

قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )

اندازه وحدود كمي وكيفى وزماني ومكاني خاصي قرار داده است كه تحت تأثير علل وعوامل تدريجي ، تحقق مى يابد . ومنظور از قضاى الهى اين است كه پس از فرآهم شدن مقدمات وأسباب وشرايط يك پديده ، آن را به يك مرحله نهايى وحتمي مى رساند . طبق اين تفسير ، مرحله تقدير ، قبل از مرحله قضاء وداراى مراتب تدريجي است . وشامل مقدمات بعيد ومتوسط وقريب مى شود . وبا تغيير بعضي از أسباب وشرايط ، تغيير مى يابد مثلا سير تدريجي جنين از نطفه وعلقه ومضغه تا حد يك جنين كامل ، مراحل مختلف تقدير آن است كه شامل مشخصات زماني ومكاني نيز مى شود وسقوط آن در يكى از مراحل ، تغييرى در تقدير آن به شمار مى رود . ولى مرحله قضاء ، دفعي ومربوط به فرآهم شدن همه أسباب وشرايط ونيز حتمي وغير قابل تغيير است ( إذا قضى امرا فإنما يقول له كن فيكون ) ( 1 ) و ( 2 ) . * * *

--> ( 1 ) و ( 2 ) - سوره غافر ، آية 68 - آموزش عقايد ، أستاذ مصباح يزدى ، ج 1 ، ص 180 .