دكتر محمد مهدي گرجيان
19
قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )
بلكه عقيدة به قضاء وقدر را دليل قاطع وبرهان روشن ، ثابت نموده وتأييد مى كند وبلكه فطرت وطبيعت نيز انسان را به آن رهنمون مى گردد . وبراي هر صاحب انديشه اى ، آسان است متوجه شود كه هر حادثه وپديده اى را سبب وعاملي است كه مقرون به زمان وقوع آن است . وهيچ كس ، در هيچ پديده اى ، جز يك سلسله علل وعوامل نزديك را نمى تواند ببيند ودرك كند ، ودر واقع گذشته آن را جز پديد آورنده آن ، كسى نمى تواند به طور صحيح به دست آورد . وبدون شك ، هر يك از علل وعوامل پيشين هر پديده اى ، تأثير آشكارى در آينده آن دارد ، واين يك نظام طبيعي الهى است كه بحث مفصل آن در فصلهاى آينده خواهد آمد . البتة بعضي از فلاسفه اروپا ودانشمندان سياسي ، ناگزير از اين شده اند كه به سلطه وقدرت قضاء وقدر ، اعتراف كرده ودر اثبات آن هم ، سخن به درازا بگويند . اعتقاد به قضاء وقدر اگر با عقيدة زشت جبر ، مورد اشتباه قرار نگيرد ، موجب پيدايش صفت جرئت واقدام ، شجاعت وراد مردى مى گردد ونفوس مردم را بر ثبات وپايدارى وتحمل مشكلات ونبرد با سختيها آماده مى سازد . خداوند ، مسلمانان را به خاطر داشتن اين چنين عقيدة وايمانى ، تحسين مى كند وفضيلت آن را در گفتار حق خود ، چنين بيان مى نمايد : ( الذين قال لهم الناس ان الناس قد جمعوا لكم فاخشوهم فزادهم ايمانا وقالوا حسبنا الله ونعم الوكيل فانقلبوا بنعمة من الله وفضل لم يمسسهم سوء واتبعوا رضوان الله والله ذو فضل عظيم ) . ( 1 ) يعنى : ( آنان كه وقتي مردم به آنها گفتند : دشمنان بر عليه شما اجتماع كرده اند
--> ( 1 ) - سوره آل عمران ، آية 173 .