دكتر محمد مهدي گرجيان

16

قضاء وقدر ، جبر واختيار ( فارسي )

تربيت يا تبليغ شريعت ، بر نفس عرضه گردد ومورد اشتباه شنونده قرار گيرد وبا صفات ناپسند ومعتقدات غلط ، درآميزد ودر نتيجة ، نفس به پليدى آن صفات زشت ، آلوده شود . در هر دو صورت است كه عقيدة خير وأصل كمال ، تغيير شكل مى دهد وگاهى نيز در نتيجة اشتباه در فهم ، موجب پيدايش أفكار فاسدى مى گردد وكارهاى ناشايستى را موجب مى شود كه صاحب عقيدة صحيح ، خود نمى داند كه چگونه به آن عقيدة فاسد گرويده است . البتة كسى كه گول ظواهر را مى خورد ، چنين مى پندارد كه اين اعمال ناروا ، ناشى از آن عقيدة وقانون صحيح وأصيل بوده است ! در نتيجة همين وارونه انديشيها وسوء درك ، أغلب دگرگونيها وتحريفات در بعضي از أصول أديان به وجود آمده ، به طورى كه مى توان گفت : علت اصلى بيشتر بدعتهايى كه در هر ديني پيدا شده همين نكته بوده است . وبسيار ديده شده كه اين انحرافات وكجرويها وبدعتهايى كه به دنبال دارد ، سرچشمه فساد وتباهى طبيعت وخصلت افراد ومنشأ اعمال ناپسند گرديده تا آنجا كه افراد گرفتار ومبتلا به آن را به نابودى واضمحلال وسرنوشت نهايى ناگوار ، سوق داده است . وهمين اشتباه موجب شده كه بعضي از مردم ناآگاه وغير مطلع ، ديني از أديان را مورد حمله قرار دهند ويا به استناد كردارهاى ناپسند بعضي از مردم ساده لوح وابسته به يك دين يا عقيدة اى ، عقايد صحيح وأصيل را هم موهوم قلمداد كنند . از جمله همين موارد ، عقيدة ( قضاء وقدر ) است كه در آيين أصيل اسلام ، يكى از مواد اساسى عقيدتي به شمار مى رود . در اين مسألة بسيارى از افراد غير مطلع اروپائى دچار اشتباه شدند ، ودرباره آن ، گمانهاى غير صحيح برده وچنين پنداشته اند كه همين عقيدة در ميان ملتى از ملل عالم ، رسوخ پيدا نكرده مگر آنكه همت وقدرت را از دست آنان گرفته است وناتوانى وسستى را در ميان آنان ،