وچه بسا ممكن است فعل وانفعالاتى صورت گيرد ويا مواضعى پديد آيد كه از وجود آنها آگاهى نداشته باشيم ، از اين رو ممكن است پيش از اجل طبيعي ، عمر آدمي به سر آيد واين همان مرگ اخترامى وغير طبيعي است . وبا اين بيان ، رمز تقسيم اجل به مسمى ( قطعي ) وغير مسمى ( غير قطعي ) در نظام آفرينش ، معلوم گرديد . وروشن است ابهامي كه اجل غير مسمى دارد ، منافاتى با تعيين اجل مسمى نخواهد داشت ، وچه بسا ممكن است اجل مسمى با غير مسمى يكى بشوند وگاهى هم ممكن است با هم اختلاف پيدا كنند ، ولى آنچه كه واقع مى شود ، همان اجل قطعي است . ( 1 ) مرحوم علامه طباطبائى نيز ، در اين باره به شكل گسترده ترى بحث كرده است ، ولى جان كلام همان است كه گفته شد . براي تحقيق بيشتر ، به آنجا مراجعه شود . ( 2 ) اشكالاتى كه به اين نظريه شده است برخى از بزرگان با اينكه في حد ذاته اين تفسير را قابل قبول ومطابق با بعضي از روايات وتعابير ديني مى دانند ، در عين حال ، آن را از دو ايراد ذيل به دور نمى دانند . 1 - به يك معنا تمام تقديرها ( قطعي وتغيير ناپذيرند ) زيرا قوانينى كه بر اين جهان حكومت مى كنند ، همه آنها قطعي هستند ، تغيير وتخلف در آنها راه ندارد ، في المثل كسى كه داراى توانائى جسمي وروحي خاصي است ، اگر رعايت بهداشت كند وبرايش عوامل غير مترقبه ديگر پيش نيايد ، صد وبيست سال عمر خواهد كرد ، اين يك قانون قطعي وتغيير ناپذير است ، واگر رعايت بهداشت نكند

--> ( 1 ) - تفسير الميزان ، ج 7 ، ص 7 . ( 2 ) - تفسير الميزان ، ج 13 ، ص 75 - 80 .