اگر با عمل پيش گفته نيز نتيجه حاصل نشد پس از دو سه روز بايد شكاف صليبى شكل روى ام الغليظ داده يك يا چند بار آبگونه مغز را نيز بزل نمود ( 1 ) 2 - آماس مغز ومغرتيره ( 2 ) - علاوه بر درمانهاى عمومى آماس حاد پاشام مغز كه در پيش گفته شد بايد دقت كامل در گندزدائى گلو و بينى نمود بعلاوه تمام ملافه ها وبخصوص دستمال بيمار را كه به آب بينى وقطرات غدد ( بزاق ) آغشته ميشوند كاملا گندزدائى كرد . هرروز صبح تنقيه بيمار با آب سرد يا محلولهاى مسهل نافع است همچنين ممكن است در دوره بيمارى چندين مرتبه كلمل تجويز نمود . خون گرفتن بوسيله زالو ( پشت گوش و گردن ) وبادكش خونى ( در طول مهره پشت ) مفيد مىباشد . حمامهاى گرم 38 تا 40 درجه به غير از مواقعى كه حركت وانتقال بيمار اسباب زحمت باشد خيلى نافع است ، اين حمامها بايد روزى 3 - 4 مرتبه تكرار شده و هر دفعه 10 تا 15 دقيقه طول بكشد بعلاوه در ضمن حمام بايستى سربيمار از كمپرسهاى آلوده به آب سرد پوشيده شده باشد در ابتداى بيمارى اگر سروم در دسترس نباشد ممكن است هردو روز يك بار 5 سانتيمتر مكعب از محلول 2 در 100 ترى پافلاوين ( 3 ) در درون رگ سوزن زد . تجويز داروهاى ضدتشنج وسوزن زدن 5 / 0 سانتى گرم مرفين ( روزى دوسه بار ) نافع است ولى از استعمال داروهاى خواب آور به مقدار زياد بايد خوددارى نمود . علاوه بردرمانها پيش گفته مالش با پماد كولارگل 15 در 100 و تزريق زيرپوستى يادرون رگى الكترارگل مفيداست درمان با سروم ( سروتراپى ) : پس از بروز نشانه هاى اوليه بيمارى لازمست هرچه زودتر براى تعيين نوع ميكروب آبگونه مغز تيره ( مايع نخاعى ) را به آزمايشگاه فرستاد و تا رسيد جواب - آزمايشگاه سروم پلى والان يا مخلوطى از سروم ضد مننگوكوك A وضد مننگوكوك B ( به نسبت 2 سوم و 1 سوم ) سوزن زد و پس از تشخيص نوع ميكروب سروم ويژهء آن را تزريق كرد . سرومى كه به كار ميرود بايستى 38 درجه گرم شده و پس از بزل مايع نخاعى در درون آن تزريق گردد ، مقدار استعمال آن 10 تا 15 سانتيمتر مكعب در شيرخواران 20 تا 30 سانتيمتر مكعب در كودكان ، 40 سانتيمتر مكعب در كودكان بزرگ و 50 سانتيمتر مكعب در بزرگانست ، تزريق بسروم بايد بدون در نظر گرفتن حالت عمومى يا درجه تب بيمار مدت 3 - 4 روز متوالى منظما انجام گيرد . براى اينكه كليه مننگوگوك هاى موجوده تحت تأثير سروم واقع شده بعدا عودى ايجاد نشود ممكن است درضمن اينكه سروم بطريق بالا تجويز مىشود 40 سانتيمتر مكعب آن را در درون ماهيچه سوزن زد يا اينكه 30 سانتيمتر مكعب آن را در درون رگ تزريق نمود . بعد از تزريق اولين سرى منظم سروم وبهبودى بيمار لازمست حالت عمومى بيمار وبويژه تغييرات آبگونه مغزتيره را ( مايع نخاعى ) كاملا تحت نظر گرفت يعنى هر 48

--> ( 1 ) Ponctions exploratrices ( 2 ) spinaIe - Meningite cerebro ( 3 ) Taypaflavine