زير شكم شكافته و از اين راه سبب تخليه كامل آبدان مىشوند و تا مدت مديدى مثال يكسال اين ترتيب را محافظت مينمايند . در زنان با شكافتن مثانه از راه مهبل بدين مقصود مىرسند . در صورت لزوم ممكن است در ناحيه قطنى حالب ها را به قوس سيگموئيد وصل كرده وباين ترتيب آبدان را به كلى از جريان ادرار خارج ساخته در استراحت كامل گذاشت . هميشه بايد به خاطر داشت كه اغلب آماس سلى آبدان در اثر سل گرده است و بدين جهت بايد قبلا به علت اصلى بيمارى متوجه شده و اگر گرده نيز بيمار است از همان ابتدا آن را پرداشت در اين صورت مشاهده مىشود كه آماس آبدان خيلى به زودى بهبودى خواهد يافت . آماس غده اشگ Dacryoadenite در دوره حاد بيمارى شستشوى با محلولهاى گندزداى گرم ، ضماد با آرد كتان در هنگام شب و يا كمپرسهاى گرمى كه روى آن را با پارچهء غير قابل نفوذى مىپوشانند نافع است - اگر چرك ايجاد شد بايد با چاقو شكافته آن را خارج كرد . در دوره مزمن بيمارى غده را ماساژ داده يدورهاى قليائى وارسنيك استعمال مىكنند ولى چون يدورها سبب بروز احتقان در چشم مىگردند به اين جهت در مواردى كه آماس چشم نيز موجود باشد تجويز آنها ممنوعست - اگر بيمار مبتلا بسيفيليس باشد بايستى آن را درمان كرد . آماس كيسه اشگ Dacryocystite 1 - آماس حاد كيسه اشگ - در صورتى كه كيسه اشك گشاد نشده باشد بايد بوسيله ميل و بر نمره 2 مجارى اشك را شكافت اگر بدين ترتيب بهبودى حاصل نشد روزى 5 - 6 بار با انگشت كيسه را فشار داده و بعد با محلول اسيد بوريك شستشو داد يا اينكه درون كيسه محلول يد در روغن وازلين به نسبت يك در ده سوزن زده وبالاخره به الكتروليز مجارى اشگى پرداخت . در هنگام ايجاد چرك بايستى در برجسته ترين نقطه دمل شكاف داد . اگر نقاط اشكى نمايان هستند و بيمار نيز مطيع و آرام است ممكن است چاقوى وبررا در نقطهء اشگى وارد كرده مجرا را شكافت و پس از آن رباط‌هاى پلكى داخلى را جدا نموده و كيسه را فشرد و بالاخره با محلولهاى 1 در 3000 سوبليمه يا 1 در 200 كلرور دوزنك و يا ترسينول 4 در هزار شستشو داد بعد تا هنگام بهبودى كامل كمپرس‌هاى گرم با اسيد بوريك 4 درصد يااكسى سيانوردومر كور 1 در 5000 نافع است - پس از گذشتن دورهء حاد بيمارى بايد مجراى اشك را ميل زد . 2 - آماس مزمن كيسه اشگ درمان بيماريهاى عمومى مانند خنازير ، كم خونى وسيفيليس از بين بردن آماس بينى يا همجوئيد . ميل زدن مجراى انفى ( Canal nasal ) با ميلهاى بومن و بالا بردن بدريجى قطر آنها پس از گشاد كردن نقطه اشك بوسيله