پنوموكوك از 1 دوم تا 2 سانتيمتر مكعب نافعست در صورتى كه بيمارى بخش مهمى از شش را فرا گرفته باشد براى جلوگيرى از تنگى نفس و به ويژه بروز خفگى از بيمار مقدارى خون گرفته سپس تمام سينه را بادكش خشك نموده و روزى 250 تا 300 سانتى متر مكعب اكسيژن در زير پوست سوزن زده و يا اينكه بيمار آن را تنفس مىكند و به علاوه داروهاى محرك مانند استات دامونياك دستور ميدهند : مايع هوفمان 2 گرم استات دامونياك 4 گرم تنطوردارچين ( كانل ) 5 گرم كنياك يا روم 40 گرم آب مقطر 100 گرم شربت ساده 30 گرم هر ساعت يك بار يك قاشق ميل نمايند در ضمن اسپارطئين ( روزى 15 سانتىگرم ) اتر ، كامفر در زير پوست سوزن زده وكرامين ( روزى دو آمپول ) واوئابائين ( 1 هشتم تا 1 چهارم ميلى گرم ) در درون رگ ميزنند اگر اين مرض در ضمن يكى از بيمارى هاى نايژه - شش و يا جنب عارض شده بايد به درمان بيمارى اصلى پرداخت و در ضمن نيز احتقان را هم مداوا نمود تنگى نفس را با به كار بردن روزانه 3 - 4 قاشق شربت اتر و شربت مرفين ( به مقدار مساوى ) مىتوان رفع نمود در سل شش بايد درمان اخلاط خونى را نمود ( به مبحث سل شش مراجعه شود ) در دوره بيماريهاى گندى تب خيز بايستى به تجسس و درمان علت احتقان پرداخت ( سستى پى هاى محرك رگها - توقف خون به علت ناتوانى دل و يا به پشت خوابيدن متمادى - گندهاى ثانوى ) به علاوه گندزدائى بينى و دهن ، تهويه كامل اطاق ، عوض كردن وضع خوابيدن بيمار از واجبات است . در ضمن بايد داروهاى مقوى و محرك عمومى و داروهاى نيرو ده دل تجويز نمود و در ناحيه سينه مصرفاتى مانند بادكش خونى و خشك قرار داده پوشش مرطوب سينه و يا حمامهاى نيم گرم يا سرد به كار برد . احتقان شش مبتلايان به بيمارى هاى دل : داروهاى نيرو ده دل و بادكش ( به مباحث اسيستولى ، تنگى و نارسائى دريچه‌ها مراجعه شود ) اگر در فواصل حمله‌هاى اسيستولى نيز احتقان موجود است بادكش خونى نموده و نقاط آتش ( Pointes de feu ) به كار مىبرند . در مبتلايان به نفريت : رژيم شيرى مطلق - مسهل و داروهاى پيشاب آور ، بادكش خونى براى جلوگيرى از تنگى نفس ابتدا فصد نموده پس از آن غذاى كم نمك داده و دارو هاى نيرو ده دل تجويز مىكنند احتقان انعكاسى شش - ( Congestion reflexe ) : بايد بيمارى را كه سبب ايجاد احتقان شده از بين برد ( بيماريهاى معده و روده ، سنگ زرداب ، بيماريهاى پى ) و از استعمال درمانهاى موضعى خوددارى كرد در زنان بايستى به درمان بيماريهاى