محمود الشهابي الخراساني
34
ادوار فقه ( فارسي )
* ( وَتَرَكُوكَ قائِماً قُلْ ما عِنْدَ الله خَيْرٌ مِنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجارَةِ وَالله خَيْرُ - الرَّازِقِينَ ) * . نقل شده است كه در يكى از روزهاى جمعه هنگامى كه پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) به خطبه مشغول بود دحية بن خليفة بن فروهء كلبى كه بازرگانى شام مىداشت از شام به مدينه درآمد و عادت چنان بود كه آن چه مورد نياز مردم بود از شام با خود مىآورد از اين رو كسى در مدينه نبود كه وقت ورود وى خود را نرساند . چون وارد مىشد در مكانى به نام « احجار زيت » ( در بازار مدينه ) فرود مىآمد و براى اطلاع مردم طبل مىنواخت و مردم بسوى او مىشتافتند . در آن جمعه هنگامى كه پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) بر منبر ايستاده و به خطبه مشغول بود دحيه كه هنوز اسلام نياورده بود وارد گرديد و در محل معهود بار افكند . مردم جز دوازده كس ( يا يازده يا ، بنقل از ابن عباس ، هشت تن ) بيشتر با پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) به جاى نماندند و همه بسوى او شتافتند پس آيهء فوق نزول يافت . از جمله چيزهائى كه از آيه استفاده شده اشتراط قيام است در حال خطبه . بروايتى نخستين كسى كه خطبه را نشسته خوانده معاويه بوده است كه بعنوان درد زانو از مردم اجازه خواسته و خطبه را نشسته اداء كرده است . 4 - آيه 2 از سورهء نحر * ( فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ ) * . از اين آيه كه پيش از اين هم شايد به تكرار ياد گرديده برخى بر وجوب نماز عيد قربان استدلال كردهاند . 5 - آيهء 85 از سورهء توبه * ( وَلا تُصَلِّ عَلى أَحَدٍ مِنْهُمْ ماتَ أَبَداً وَلا تَقُمْ عَلى قَبْرِه إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِالله وَرَسُولِه وَماتُوا وَهُمْ فاسِقُونَ ) * . در سبب نزول آيه چنين گفته شده كه پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) براى تأليف قلوب منافقان