محمود الشهابي الخراساني

99

ادوار فقه ( فارسي )

9 - كتاب مكاسب بحث در اين باب تحت دو قسم آورده شده است : قسم اول اين قسم كه براى بحث از اكتساب بطور مطلق عنوان گرديده شش آيه در آن آورده شده است : 1 - آيات 19 و 20 و 21 ، از سورهء حجر * ( وَالأَرْضَ مَدَدْناها وَأَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَأَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْزُونٍ ، وَجَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ وَمَنْ لَسْتُمْ لَه بِرازِقِينَ ، وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه وَما نُنَزِّلُه إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ ) * . فاضل هفت فائده در ذيل آيه آورده است كه هيچ كدام جنبهء فقهى ندارد . مقدس اردبيلى در ذيل آيه چنين افاده كرده است : « در اين آيه دلالت است بر اقامهء سكنى در زمين مطلقا ، بلكه تصرف در آن مطلقا ، تا دليلى بر منع برسد . و دلالت است بر اين كه امور و اشياء موزونه يعنى آنها كه به قدر اقتضاء مصلحت ، اندازه و تقدير شده همه براى انسان است و همهء اين مخلوقات بر او مباح است مگر آن چه را عقل منع كند مانند سموم مضره يا شرع جلو گيرد مانند مرده و خون و غير اينها . . پس مخلوقات همه مباح است براى انسان و به حكم عقل و نقل ، اصل در همهء اشياء ، اباحه است . 2 - آيهء 10 ، از سورهء اعراف * ( وَلَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الأَرْضِ ) *