در سال تحصيلي يكهزار و سيصد و پنجاهو يك قمري هجري ( 1311 شمسي ) كه دومين سال تأسيس مدرسه اي بعنوان « مدرسه عالي سپهسالار » از طرف وزارت فرهنگ در محل مدرسه مرحوم ميرزا حسينخان سپهسالار بود ، و اينجانب از سال پيش در آنجا براي تدريس دعوت شده و بدان اشتغال ميداشت ، موضوعي تحت عنوان « تاريخ ادوار فقه » براي سال دوم شعبه منقول آن مؤسسه جزء برنامه گذاشته شده بود . موضوع ياد شده كه از آن پيش بهيچوجه سابقه بحث و تدريس و تأليف و تدوين نمي داشت و براي نخستين بار در عداد موادّ تحصيلي معارف اسلامي در آمده و از همه روي نو و تازه بود تدريسش بسيار دشوار مي نمود از اينرو بسياري از مدرّسان آنجا ، كه براي تدريس اين موضوع از من شايسته تر مي بودند ، تدريس آن را تن در ندادند و به هر حال ، اين كار بي سابقه و دشوار به عهده اينجانب واگذار شد . هنگامي كه اينجانب تدريس آن را به عهده گرفت از آغاز سال تحصيلي مدتي گذشته بود مدّت زماني هم كه در برنامه براي تدريس اين قسمت پيشبيني شده بود بسيار كم يعني در هر هفته فقط يكساعت بود از اينرو در آن سال ، كه شايد بيش از بيست جلسه تدريس به عمل نيامد ، از لحاظ كمّيّت ، كاري قابل توجّه انجام نيافت ليكن از لحاظ كيفيّت مي توان گفت آنچه اكنون از نظر خوانندگان اين مجلّد و سائر مجلدات اين كتاب بگذرد مرهون چگونگي همان چند صفحه ناقابل و ناچيز است چه طرح اين قسمت و نقشه اساسي كار ، كه بمنزله فهرست ورهنماي محصول كنوني هست در همان چند صفحه ريخته و حاصل شد پس در حقيقت ابن بحث دقيق و عميق از آن هنگام ترسيم شده و اينك به صورت ترصيف و تأليف در مي آيد . بسياري از دانشمندان داخلي و خارجي و برخي از اعاظم مجتهدان و مراجع تقليد كه در آن اوقات بر اين موضوع اطلاع يافته و آن چند صفحه جزوه را از طلاب گرفته و به نظر عنايت و عيب پوشي در آن نگريسته بودند ، كتبي و شفاهي ، بسابقه محبت و حسن ظن بنگارنده يا بسائقه علاقه بروشن شدن موضوع ،