گرسنگان را سير و تشنگان را سيراب كن ، امر به معروف و نهى از منكر نما ، و اگر توانايى بر اين كار نيز ندارى ( لا اقل ) زبان خود را جز از نيكى بازدار » ( 1 ) . 2 - بعضى از مفسران « * ( فَكُّ رَقَبَةٍ ) * » را به معنى آزاد كردن گردن خويش از زير بار گناهان از طريق توبه ، يا آزاد كردن خويش از عذاب الهى از طريق تحمل طاعات دانسته‌اند ، ولى با توجه به آياتى كه بعد از آن آمده و نسبت به يتيم و مسكين توصيه مىكند ظاهرا منظور همان آزاد كردن بردگان است . 3 - « مسغبة » از ماده « سغب » ( بر وزن غضب ) به معنى « گرسنگى » است بنا بر اين « * ( يَوْمٍ ذِي مَسْغَبَةٍ ) * » به معنى روز گرسنگى است گرچه هميشه گرسنگان در جوامع بشرى بوده‌اند ولى اين تعبير تاكيدى است بر اطعام گرسنگان در ايام قحطى و خشكسالى و مانند آن . براى اهميت اين موضوع ، و الا اطعام گرسنگان هميشه از افضل اعمال بوده و هست . در حديثى از پيغمبر اكرم ص مىخوانيم : من اشبع جائعا فى يوم سغب ادخله اللَّه يوم القيامة من باب من ابواب الجنة لا يدخلها الا من فعل مثل ما فعل : « كسى كه گرسنه اى را در ايام قحطى سير كند خدا او را در قيامت از درى از درهاى بهشت وارد مىسازد كه هيچ شخص ديگر از آن وارد نمىشود ، جز كسى كه عملى همانند عمل او انجام داده باشد » ( 2 ) . 4 - « مقربة » به معنى قرابت و خويشاوندى است ، و تاكيد روى يتيمان خويشاوند نيز به خاطر ملاحظه اولويتها است ، و گرنه همه يتيمان را بايد اطعام و نوازش نمود ، اين نشان مىدهد كه خويشاوندان در مورد يتيمان فاميل خود مسئوليت سنگينترى دارند . از اين گذشته سوء استفاده هائى كه مخصوصا در آن عصر در اين زمينه نسبت

--> ( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 583 . ( 2 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 495 .