الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

85

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

براى چيست ؟ جمله « * ( أَ إِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحافِرَةِ ) * » با توجه به اينكه « حافرة » به معنى چاله و گودال است نيز مىتواند قرينه اى براى اين تفسير باشد ، ولى آنچه در ميان مفسران معروف است همان تفسير اول است . قابل توجه اينكه : در آيات گذشته تعبير به « يقولون » آمده بود كه نشانه استمرار و تكرار آن سخن از سوى آنها است ، ولى تعبير به « قالوا » ( گفتند ) در آيه مورد بحث دليل بر اين است كه اين سخن را هميشه تكرار نمىكردند تنها گاهى از آنها سر زده است ، و اين است نكته تفاوت اين تعبير . در پايان اين آيات بار ديگر به مساله قيام قيامت و بر پا شدن رستاخيز باز مىگردد ، و با لحنى قاطع و كوبنده مىفرمايد : « اين باز گشت تنها با يك صيحه و فرياد عظيم واقع مىشود » ( * ( فَإِنَّما هِيَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ ) * ) . « ناگهان همگى به پا مىخيزند و بر عرصه زمين ظاهر مىشوند » ( * ( فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ ) * ) . اين كار پيچيده و مشكلى نيست ، همين كه به فرمان خدا نفخه دوم دميده شود و بانگ حيات و زندگى برخيزد ، تمام اين خاكها و استخوانهاى پوسيده يك مرتبه جمع مىشوند و جان مىگيرند ، و از قبرها بيرون مىپرند ! « زجرة » در اصل به معنى فريادى است كه براى راندن گفته مىشود ، و در اينجا به معنى نفخه دوم است ، انتخاب اين تعبير . ( * ( زَجْرَةٌ واحِدَةٌ ) * ) با توجه به محتواى اين دو كلمه اشاره به سرعت و ناگهانى بودن رستاخيز و سهولت و آسانى آن در برابر قدرت خدا است كه با يك فرياد آمرانه از سوى فرشته رستاخيز ، يا صور اسرافيل ، همه مردگان لباس حيات