الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

78

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و ديگر اينكه جمله « و المدبرات امرا » بيشترين تناسب را با فرشتگان دارد كه به فرمان خدا تدبير امور جهان مىكنند ، و لحظه اى از انجام اوامر او سر باز نمىزنند لا يَسْبِقُونَه بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِأَمْرِه يَعْمَلُونَ ( انبيا - 27 ) به خصوص اينكه مساله تدبير امور در اينجا به صورت مطلق ذكر شد و هيچ قيد و شرطى در آن نيست . از همه اينها گذشته رواياتى از ائمه معصومين در تفسير اين آيات نقل شده كه مناسب با همين معنى است از جمله : در روايتى از على ع مىخوانيم كه در تفسير « و النازعات غرقا » فرمود : « منظور فرشتگانى است كه ارواح كفار را از بدنهايشان به شدت بيرون مىكشند ، آن چنان كه تيرانداز كمان را تا آخرين مرحله مىكشد » ( 1 ) . شبيه همين معنى از آن حضرت ع در تفسير « و الناشطات » و نيز تفسير « و السابحات » و « فالمدبرات » نقل شده است ( 2 ) . البته مىتوان همين تفسير را به صورت كلىتر و عمومىترى بيان كرد كه مساله قبض ارواح مؤمنان و كفار يكى از مصاديق آن باشد نه تمام محتواى آن ، به اين ترتيب كه گفته شود منظور از اين سوگندها در مجموع فرشتگان است در رابطه با اجراى كل فرمانهاى الهى كه اجراى اين فرمانها در پنج مرحله تحقق مىيابد ، اول حركت شديد نخستين به دنبال تصميمگيرى قاطع ، و بعد مرحله راه افتادن آرام ، و سپس سرعت گرفتن ، و پيشى جستن ، و در نهايت تدبير امور و سامان دادن به كارها است ، ولى به هر حال برنامه فرشتگان در زمينه قبض ارواح كفار و مؤمنان يكى از مصاديق اين مفهوم كلى است ، و زمينه ساز بحثهاى آينده اين سوره درباره معاد محسوب مىشود .

--> ( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 497 حديث 4 . ( 2 ) « همان مدرك » حديث 7 و 8 و 12 .