الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

75

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

معنى فرو رفتن در آب است ، و گاه به معنى گرفتارى شديد در يك حادثه و بلا نيز آمده . و « غرق » ( بر وزن فرق ) به گفته « ابن منظور » در « لسان العرب » اسمى است كه جانشين مصدر شده و به معنى « اغراق » است ، و اغراق در اصل به معنى كشيدن كمان تا آخرين نقطه ممكن است ، سپس به معنى مبالغه در هر كار آمده . و از اينجا به خوبى روشن مىشود كه آنچه در آيه فوق آمده به معنى غرق شدن نيست بلكه به معنى انجام يك كار تا سر حد ممكن است ( 1 ) . « ناشطات » از ماده « نشط » ( بر وزن هشت ) در اصل به معنى گشودن گره هايى است كه به آسانى باز مىشود ، و به چاههايى كه عمق كمى دارد و دلو به آسانى و با يك حركت از آن بيرون مىآيد « انشاط » گفته مىشود ، و به شترهايى كه با اندك اشاره اى به سرعت حركت مىكنند نيز « نشيطة » مىگويند ، و لذا به طور كلى اين واژه در هر گونه حركتى كه با سهولت انجام مىشود به كار مىرود . « سابحات » از ماده « سبح » ( بر وزن سطح ) به معنى حركت سريع در آب يا در هوا است ، لذا در مورد شنا كردن در آب و يا حركت سريع اسب ، و با سرعت به دنبال كارى رفتن گفته مىشود ، « تسبيح » كه به معنى پاك شمردن خداوند از هر عيب و نقص است نيز از همين معنى گرفته شده ، گويى كسى كه تسبيح مىگويد با سرعت در عبادت پروردگار به پيش مىرود . « سابقات » از ماده « سبقت » به معنى پيشى گرفتن است ، و از آنجا كه پيشى گرفتن معمولا بدون سرعت ممكن نيست گاه از اين ماده مفهوم سرعت نيز استفاده مىشود . « مدبرات » از ماده « تدبير » به معنى عاقبت چيزى را انديشيدن است ، و از

--> ( 1 ) به كتاب « لسان العرب » ، تفسير « مجمع البيان » و تفسير « كشاف » و كتاب « مجمع البحرين » مراجعه شود .