سپس در يك جمعبندى به اعمال اين اقوام سه گانه اشاره كرده ، مىافزايد : « همانها كه در شهرها طغيان كردند » ( * ( الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ ) * ) . « و فساد فراوان در آنها ببار آوردند » ( * ( فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ ) * ) . فساد كه شامل هر گونه ظلم و ستم و تجاوز و هوسرانى و عياشى مىشود در واقع يكى از آثار طغيان آنها بود ، و هر قوم طغيانگرى سرانجام در فساد همه جانبه فرو مىرود . سپس در يك جمله كوتاه و پر معنى به مجازات دردناك همه اين اقوام طغيانگر اشاره كرده ، مىافزايد : لذا خداوند تازيانه عذاب را بر آنها فرو ريخت ( * ( فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّكَ سَوْطَ عَذابٍ ) * ) . « سوط » به معنى « تازيانه » و در اصل به معنى مخلوط كردن چيزى به چيزى است سپس به تازيانه كه از رشته‌هاى مختلف چرم و مانند آن بافته شده اطلاق گرديده است ، و بعضى آن را كنايه از عذاب مىدانند ، عذابى كه با گوشت و خون انسان آميخته مىشود ، و او را سخت ناراحت مىكند . در كلام امير مؤمنان على ع در مورد امتحان مىخوانيم : و الذى بعثه بالحق لتبلبلن بلبلة و لتغربلن غربلة و لتساطن سوط القدر : « سوگند به كسى كه پيامبر را به حق مبعوث كرد ، به سختى ، مورد آزمايش قرار مىگيريد ، و غربال مىشويد ، و مانند محتويات ديگ به هنگام جوشش مخلوط و زير و رو خواهيد شد » ( 1 ) . تعبير به « صب » كه در اصل به معنى فرو ريختن آب است در اينجا اشاره

--> ( 1 ) « نهج البلاغه » خطبه 16 .