نبردند و « عامِلَةٌ ناصِبَةٌ » بودند ، بهشتيان نتائج تلاش و كوشش خود را به احسن وجه مىبينند و كاملا راضى و خشنودند . تلاشهايى كه در پرتو لطف خدا به اضعاف مضاعف ، گاه ده برابر ، و گاه هفتصد برابر ، و گاه بيشتر ، رشد و نمو يافته ، و گاهى با آن جزاى بىحساب را خريدارى كرده‌اند : « إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ » ( زمر - 10 ) . سپس به شرح اين مطلب پرداخته ، مىگويد : آنان در بهشتى عالى قرار دارند « ( * ( فِي جَنَّةٍ عالِيَةٍ ) * ) . واژه « عالية » ممكن است اشاره به « علو مكانى » باشد ، يعنى آنها در طبقات عالى بهشتند ، و يا « علو مقامى » و هر دو احتمال را مفسران گفته‌اند ، ولى تفسير دوم مناسبتر به نظر مىرسد ، هر چند جمع ميان دو معنى نيز ممكن است . بعد به توصيف ديگرى از اين بهشت كه جنبه روحانى و معنوى دارد پرداخته مىافزايد : « در آنجا هيچ سخن لغو و بيهوده اى را نمىشنوى » ( * ( لا تَسْمَعُ فِيها لاغِيَةً ) * ) ( 1 ) . نه سخنى كه حاكى از نفاق باشد ، يا عداوت و جنگ و جدال ، و يا كينه - توزى و حسد ، نه سخنان دروغ ، نه تهمت و افترا ، نه غيبت و ايذاء ، و نه حتى لغو و بىفايده . و چه آرامبخش است محيطى كه از همه اين سخنان پاك باشد ، و اگر درست بينديشيم قسمت عمده ناراحتيهاى زندگى دنيا از شنيدن اين گونه سخنان است كه آرامش روح و جان و نظامات اجتماعى را برهم مىزند و آتش فتنه‌ها را

--> ( 1 ) « لاغية » گرچه اسم فاعل است ، ولى در اين گونه موارد به معنى چيزى است كه توأم با « لغو » باشد لذا آن را به « ذات لغو » تفسير كرده‌اند .