الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
399
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
اتمام حجت است . ضمنا از اين آيه استفاده مىشود كه پيامبر ص گروه سوم را هم نيز مشمول تذكرات خود قرار مىداد ، ولى آنها دورى مىكردند و چهره بر مىتافتند . قابل توجه اين است كه در اين دو آيه « شقاوت » نقطه مقابل « خشيت » قرار داده شده ، در حالى كه قاعده بايد در مقابل سعادت قرار گيرد ، و اين به خاطر آن است كه ريشه اصلى سعادت و خوشبختى انسان ، همان احساس مسئوليت و خشيت است . و در آيه بعد سرنوشت گروه اخير را چنين بيان مىكند « همان شقاوتمندى كه در آتش بزرگ دوزخ وارد مىشود ، و در آن جاى مىگيرد » ( * ( الَّذِي يَصْلَى النَّارَ الْكُبْرى ) * ) . « سپس در آن آتش براى هميشه مىماند ، نه مىميرد ، و نه زنده مىشود » ( * ( ثُمَّ لا يَمُوتُ فِيها وَلا يَحْيى ) * ) . يعنى نه مىميرد كه آسوده گردد ، و نه حالتى را كه در آن است مىتوان زندگى نام نهاد ، بلكه دائما در ميان مرگ و زندگى دست و پا مىزند ، و اين بدترين بلا و مصيبت براى آنها است . در اينكه منظور از « * ( النَّارَ الْكُبْرى ) * » ( آتش بزرگ ) چيست ؟ جمعى گفتهاند منظور پائينترين طبقه جهنم و اسفل السافلين است ، چرا چنين نباشد كه آنها شقىترين و معاندترين مردم بودند ، و عذاب آنها نيز بايد سختترين و هولناكترين عذاب باشد . ولى بعضى گفتهاند كه توصيف اين آتش به « كبرى » در مقابل آتش « صغرى » است ، يعنى آتشهاى اين دنيا مىباشد ، همانگونه كه در حديثى آمده كه امام