الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
363
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
هر كس مراقب و حافظى دارد « ( * ( إِنْ كُلُّ نَفْسٍ لَمَّا عَلَيْها حافِظٌ ) * ) ( 1 ) ! كه اعمال او را ثبت و ضبط و حفظ مىكند ، و براى حساب و جزا نگهدارى مىنمايد . همانگونه كه در آيه 10 و 11 و 12 سوره انفطار مىخوانيم : وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ كِراماً كاتِبِينَ يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ و بر شما مراقبانى گمارده شده نويسنده و بزرگوار كه پيوسته اعمال شما را مىنويسند ، و آنچه را انجام مىدهيد مىدانند » . به اين ترتيب شما هرگز تنها نيستيد ، و هر كه باشيد ، و هر كجا باشيد ، تحت مراقبت فرشتگان الهى و ماموران پروردگار خواهيد بود ، اين مطلبى است كه توجه به آن در اصلاح و تربيت انسان فوق العاده مؤثر است . قابل توجه اينكه : در آيه تبيين نشده است كه اين « حافظ » چه كسى است ؟ و چه امورى را حفظ مىكند ؟ ولى آيات ديگر قرآن به خوبى گواهى مىدهد كه حافظان ملائكهاند ، و آنچه را حفظ مىكنند اعمال آدمى اعم از طاعات و معاصى است . اين احتمال نيز داده شده كه منظور حفظ انسان از حوادث و مهالك است كه به راستى اگر مراقبت الهى از انسانها به عمل نيايد كمتر كسى به مرگ طبيعى از دنيا مىرود ، چرا كه حجم حوادث آن قدر زياد است كه احدى از آن سالم به در نمىرود ، مخصوصا كودكان در سنين پائين . و يا اينكه منظور حفظ انسان در برابر وسوسههاى شياطين است كه اگر اين محافظت الهى نيز نباشد وساوس شياطين جن و انسان آن قدر زياد است كه هيچكس از آن سالم نمىماند .
--> ( 1 ) « ان » در اين آيه ان نافيه است و « لما » به معنى ( الا ) مىباشد .