الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

34

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

إِلى جَهَنَّمَ زُمَراً حَتَّى إِذا جاؤُها فُتِحَتْ أَبْوابُها ( زمر - 71 ) . و به اين ترتيب انسان در عرصه اى قدم مىگذارد كه پهنايش به پهناى زمين و آسمان كنونى است : وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَالأَرْضُ ( آل عمران - 133 ) . و بالآخره در آخرين آيه مورد بحث ، وضع كوه‌ها را در قيامت ، منعكس كرده مىفرمايد : « كوه‌ها به حركت در آورده مىشود و سرانجام سرابى مىگردد » ( * ( وَسُيِّرَتِ الْجِبالُ فَكانَتْ سَراباً ) * ) . به طورى كه از جمع بندى آيات مختلف قرآن درباره « سرنوشت كوه‌ها در قيامت » به دست مىآيد ، كوه‌ها مراحلى را طى مىكند ، نخست كوه‌ها به « حركت » در مىآيد : وَتَسِيرُ الْجِبالُ سَيْراً ( طور - 10 ) . سپس از جا كنده مىشود ، و سخت درهم كوفته خواهد شد وَحُمِلَتِ الأَرْضُ وَالْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً ( حاقه - 14 ) . و بعدا به صورت « توده اى از شنهاى متراكم » در مىآيد : وَكانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا ( مزمل - 14 ) . و بعد به صورت « پشم زده شده » در مىآيد كه با تند باد حركت مىكند وَتَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ الْمَنْفُوشِ ( قارعه - 5 ) . و سپس به صورت « گرد و غبار » در مىآيد كه در فضا پراكنده مىشود وَبُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا ( واقعه - 5 و 6 ) . و بالآخره چنان كه در آيه مورد بحث آمده تنها اثرى از آن باقى مىماند و همچون « سرابى » از دور نمايان خواهد شد . و به اين ترتيب سرانجام كوه‌ها از صفحه زمين برچيده مىشود ، و زمين هموار مىگردد وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً فَيَذَرُها قاعاً