الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

320

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و منت « ( * ( إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَهُمْ أَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُونٍ ) * ) » ممنون « از ماده » من « هم به معنى » قطع « و » نقصان « آمده است ، و هم » منت « ( واژه منون به معنى مرگ نيز از همين ماده است ) و ممكن است همه اين معانى در اينجا جمع باشد ، زيرا نعمتهاى آخرت بر عكس نعمتهاى دنيا كه ناپايدار و هم نقصانپذير ، و غالبا آميخته با عوارض نامطلوب ، و يا منت اين و آن است ، هيچگونه منت و نقصان و فناء و عوارض نامطلوب در آن راه ندارد جاودانى است . نقصانناپذير است ، خالى از هر گونه ناملائمات و هر گونه منت است . آيا اين « استثناء متصل » است يا « منقطع » در ميان مفسران بحث است ، بعضى احتمال داده‌اند منقطع باشد ، يعنى شرح حال كفار را كه در آيات قبل بود رها كرده و به سراغ پاداش جاويدان مؤمنان مىرود . ولى مناسبتر اين است كه استثناء متصل باشد ، و هدف اين است كه راه بازگشت را به روى كفار بگشايد ، و بفرمايد : اين عذاب اليم از كسانى كه توبه كنند و ايمان آورند و اعمال صالح انجام دهند قطعا برداشته مىشود ، و پاداش دائم و نقصانناپذير به آنها مىدهد . نكته : مرحوم طبرسى در مجمع البيان از آيات اخير اين سوره اولا اصل اختيار و آزادى اراده را استفاده مىكند ، چرا كه ملامت بر ترك سجده ، و ترك ايمان ، در مورد افراد مجبور ، از خداوند حكيم قبيح است ، و اينكه مىفرمايد : * ( فَما لَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ وَإِذا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لا يَسْجُدُونَ ) * دليل روشنى است بر مساله اختيار ، و ثانيا ملامت بر ترك سجده دليل بر اين است كه كفار همانگونه