كوه‌ها - به شهادت آيات فراوانى از قرآن - به كلى متلاشى و برچيده مىشوند ، و تمام بلنديها و پستيها از ميان مىرود ، زمين صاف و گسترده و آماده حضور همه بندگان در صحنه مىشود ، همانطور كه در آيه 105 تا 107 سوره طه مىفرمايد : وَيَسْئَلُونَكَ عَنِ الْجِبالِ فَقُلْ يَنْسِفُها رَبِّي نَسْفاً فَيَذَرُها قاعاً صَفْصَفاً لا تَرى فِيها عِوَجاً وَلا أَمْتاً : « از تو درباره كوه‌ها سؤال مىكنند ، بگو : پروردگارم آنها را بر باد مىدهد ، سپس زمين را صاف و هموار مىسازد ، به گونه اى كه هيچ پستى و بلندى در آن نمىبينى « ! و چنان دادگاه بزرگى كه خلق اولين و آخرين در آن جمعند چنين صحنه اى نيز لازم دارد ! بعضى گفته‌اند معنى آيه اين است كه خداوند ، زمين كنونى را در قيامت بسيار گسترده تر از آنچه امروز است مىكند تا آمادگى بيشترى براى حشر و نشر خلايق داشته باشد ( 1 ) . و در سومين مرحله مىافزايد : « زمين آنچه را در درون دارد بيرون افكنده و خالى مىشود » ( * ( وَأَلْقَتْ ما فِيها وَتَخَلَّتْ ) * ) . معروف در ميان مفسران اين است كه مفهوم آيه اين است كه تمام مردگانى كه در درون خاك و داخل قبرها آرميده‌اند يكباره همه به بيرون پرتاب مىشوند ، و لباس حيات و زندگى بر تن مىكنند ، شبيه آنچه در سوره « زلزال » آمده : وَ أَخْرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقالَها « زمين بارهاى سنگين خود را خارج مىكند » يا آنچه در سوره نازعات آيه 13 و 14 آمده : فَإِنَّما هِيَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ : « تنها يك صيحه زده مىشود ، و به دنبال آن همگى بر صفحه

--> ( 1 ) « تفسير فخر رازى » ذيل آيات مورد بحث .