الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
233
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
« جحيم » از ماده « جحم » ( بر وزن فهم ) به معنى بر افروختن آتش است ، بنا بر اين « جحيم » همان آتش فروزان و شعله ور است ، و معمولا در تعبير قرآن به معنى دوزخ آمده . و اينكه مىفرمايد : « نيكوكاران در بهشت ، و بدكاران در دوزخند » ممكن است به اين معنى باشد كه آنها هم اكنون نيز در بهشت و دوزخ وارد شدهاند ، و در همين دنيا نيز نعمتهاى بهشتى و عذابهاى دوزخى آنها را فرا گرفته ، همانگونه كه در آيه 54 سوره « عنكبوت » مىخوانيم : وَإِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ : « دوزخ كافران را احاطه كرده است » . ولى جمعى گفتهاند كه اين گونه تعبيرها اشاره به آينده حتمى است ، زيرا در ادبيات عرب آينده حتمى ، و « مضارع متحقق الوقوع » را به صورت حال و گاه به صورت ماضى بيان مىكنند ( معنى اول با ظاهر آيه سازگارتر ولى معنى دوم مناسبتر است ) . در آيه بعد توضيح بيشترى درباره سر نوشت فاجران داده ، مىافزايد : « آنها در روز جزا داخل دوزخ مىشوند و با آتش آن مىسوزند » ( * ( يَصْلَوْنَها يَوْمَ الدِّينِ ) * ) . هر گاه معنى آيه گذشته چنين باشد كه آنها هم اكنون داخل دوزخند اين آيه نشان مىدهد كه در روز قيامت ورود بيشتر و عميقترى در اين آتش سوزان مىيابند و اثر آتش را به خوبى احساس مىكنند . « يصلون » از ماده صلى ( بر وزن سعى ) به معنى دخول در آتش و سوختن و برشته شدن و تحمل درد و رنج آن ، آمده است ، و به حكم اينكه فعل مضارع