الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
221
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و به اين ترتيب مراحل چهارگانه عظيم خلقت را يعنى اصل آفرينش ، و سپس تنظيم ، و بعد از آن تعديل ، و سر انجام تركيب بندى را در عباراتى كوتاه و پر معنى بيان مىكند . در مرحله اول اصل آفرينش انسان قرار دارد كه او را از نطفه اى ناچيز در ظلمتكده رحم آفريد . و در مرحله بعد كه مرحله « تسويه و تنظيم » است هر عضوى از اعضاء پيكر او را با نظم بندى عجيبى موزون ساخت ، چشم و گوش و قلب و عروق و ساير اعضا را كه اگر انسان در ساختمان و نظام هر يك به تنهايى بينديشد ، و الطاف و مواهب الهى را در هر يك از آنها بنگرد دنيايى از علم و قدرت و لطف و كرم را در برابر چشمان خود مجسم مىبيند . مواهبى كه هزاران سال است دانشمندان علوم طبيعى درباره آن مىانديشند ، و مىگويند ، و مىنويسند ، و هنوز آغاز دفتر است و آنها هم چنان در اول وصف او ماندهاند . سپس نوبت به موهبت سوم ديگرى مىرسد كه « تعديل ميان قوا و اعضاى پيكر و هماهنگى و رابطه آنها با يكديگر است » . بدن انسان عمدتا از دو بخش آفريده شده كه قرينه يكديگرند : دستها و پاها چشمها و گوشها و استخوان بنديها و عروق و اعصاب و عضلات در دو بخش بدن هماهنگ و مكمل يكديگرند . بعلاوه اعضاء مختلف نيز كار يكديگر را تكميل مىكنند ، فى المثل دستگاه تنفس به گردش خون كمك مىكند ، و دستگاه گردش خون به تنفس ، براى بلعيدن يك لقمه غذا ، دندانها و زبان ، و غدههاى بزاقى ، و عضلات اطراف دهان ، و گلو ، همه دست به دست هم مىدهند تا لقمه اى وارد دستگاه هاضمه شود ، و از آن پس نيز هماهنگيهاى زيادى صورت مىگيرد تا غذا هضم و جذب بدن گردد ،