الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
211
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
دارند ، ولى به نظر مىرسد كه در آستانه قيامت بر اثر زلزلههاى شديد ، يا متلاشى شدن كوهها و ريختن آنها در درياها چنان درياها پر مىشوند كه آب سراسر خشكيها را فرا مىگيرد ، و درياها به صورت يك اقيانوس گسترده فراگير در مىآيند ، همانگونه كه يكى از تفسيرهاى آيه 6 سوره تكوير ( وَإِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ ) . همين است و قبلا اشاره كرديم . احتمال ديگرى كه در تفسير اين آيه و همچنين آيه 6 سوره تكوير داده شده اين است كه منظور از « فجرت » و « سجرت » همان انفجار و برافروختگى است كه اقيانوسها را مبدل به يكپارچه از آتش مىكند ، زيرا همانگونه كه اشاره كرديم آب از دو عنصر تشكيل يافته كه هر دو شديدا قابل احتراق است ، و اگر بر اثر عواملى آب درياها تجزيه و تبديل به « اكسيژن » و « ئيدروژن » شود بر اثر يك جرقه همگى تبديل به آتش خواهد شد ! سپس درباره مرحله دوم رستاخيز مرحله تجديد حيات جهان و تجديد حيات مردگان است مىفرمايد : و در آن هنگام كه قبرها زير و رو شود « ( * ( وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ ) * ) . و مردگان بيرون آيند و براى حساب آماده شوند . « بعثرت » به معنى زير و رو شدن و پراكنده گشتن است ، « راغب » در « مفردات » بعيد نمىشمرد كه اين واژه مركب از دو واژه « بعث » « و اثيرت » بوده باشد ، و لذا معنى هر دو را در خود جمع كرده ، و در نتيجه به معنى زير و رو و پراكنده شدن آمده است ( نظير « بسمله » كه از « بسم » و « اللَّه » گرفته شده ) . به هر حال آنچه در آيه فوق آمده شبيه چيزى است كه در سوره « زلزال » مىخوانيم وَأَخْرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقالَها : « زمين ذخائر خود را خارج مىسازد »