الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
144
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
28 - و انگور و سبزى بسيار ، 29 - و زيتون و نخل فراوان ، 30 - و باغهايى پر درخت ، 31 - و ميوه و چراگاه ، 32 - تا وسيله اى براى بهره گيرى و چهارپايانتان باشد . تفسير : انسان بايد به غذاى خود بنگرد ! از آنجا كه آيات قبل سخن از مساله معاد مىگفت ، و آيات آينده نيز با صراحت بيشترى از اين مساله سخن مىگويد ، به نظر مىرسد كه آيات مورد بحث به منزله دليلى است براى مساله معاد كه از طريق بيان قدرت خداوند بر همه چيز ، و همچنين احياى زمينهاى مرده به وسيله نزول باران كه خود نوعى معاد در عالم گياهان است ، امكان رستاخيز را اثبات مىكند . در ضمن چون اين آيات از انواع غذاهايى كه خدا در اختيار انسان و چهار پايان قرار داده سخن مىگويد حس شكرگزارى انسان را برمىانگيزد و او را به شناخت منعم و معرفت اللَّه دعوت مىكند . نخست مىفرمايد : « انسان بايد به غذاى خويش بنگرد » كه چگونه خداوند آن را آفريده است ؟ ( * ( فَلْيَنْظُرِ الإِنْسانُ إِلى طَعامِه ) * ) ( 1 ) . نزديكترين اشياء خارجى به انسان غذاى او است كه با يك دگرگونى جزء بافت وجود او مىشود ، و اگر به او نرسد به زودى راه فنا را پيش مىگيرد ، و به همين دليل قرآن از ميان تمام موجودات روى مواد غذايى آن هم موادى
--> ( 1 ) ممكن است جمله « فلينظر » جزاء شرط مقدرى باشد ، و در تقدير چنين است « ان كان الانسان فى شك من ربه و من البعث فلينظر الى طعامه » .